Η ανάγνωση επιστρέφει στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης στη Βρετανία και αυτή τη φορά έχει έναν απρόσμενα ισχυρό σύμμαχο. Ο Stormzy, ένας από τους πιο επιδραστικούς καλλιτέχνες της γενιάς του, μιλά για τα βιβλία ως «υπερδύναμη» και καλεί όσους έχουν απομακρυνθεί από το διάβασμα να τους δώσουν μια δεύτερη ευκαιρία, σε μια χρονιά με ιδιαίτερο συμβολισμό για τη λογοτεχνία και την κοινωνική ένταξη.
Στο ξεκίνημα του Εθνικού Έτους Ανάγνωσης για το 2026, ο Stormzy επέλεξε να δώσει το βάρος της δημόσιας παρουσίας του σε μια πρωτοβουλία που στοχεύει στους ανθρώπους που συνήθως μένουν εκτός του κόσμου των βιβλίων. Η συνεργασία του με το The Reading Agency και το πρόγραμμα Quick Reads δεν έχει χαρακτήρα απλής καμπάνιας προβολής. Αντίθετα, αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας να επαναπροσδιοριστεί η σχέση της κοινωνίας με την ανάγνωση, ειδικά για όσους δυσκολεύονται, νιώθουν αποκλεισμένοι ή θεωρούν ότι τα βιβλία δεν τους αφορούν.
Το πρόγραμμα Quick Reads συμπληρώνει φέτος είκοσι χρόνια ζωής και μπαίνει στην πιο φιλόδοξη φάση της ιστορίας του. Πρόκειται για σύντομα, προσβάσιμα βιβλία, γραμμένα με τρόπο άμεσο και κατανοητό, που απευθύνονται σε ενήλικες με χαμηλή αναγνωστική αυτοπεποίθηση, σε νευροδιαφορετικούς αναγνώστες ή σε ανθρώπους που έχουν καιρό να πιάσουν βιβλίο στα χέρια τους. Η φιλοσοφία τους βασίζεται στην ιδέα ότι η ανάγνωση δεν πρέπει να είναι δοκιμασία, αλλά εμπειρία που χτίζει σταδιακά αυτοπεποίθηση.
Για τον Stormzy, η σύνδεση με το συγκεκριμένο εγχείρημα είναι βαθιά προσωπική. Έχει μιλήσει ανοιχτά για το πώς τα βιβλία τον στήριξαν σε νεαρή ηλικία και συνεχίζουν να λειτουργούν ως εργαλείο κατανόησης του κόσμου και του εαυτού του. Στη δική του αφήγηση, η ανάγνωση δεν παρουσιάζεται ως ακαδημαϊκή υποχρέωση ή ελιτίστικη συνήθεια, αλλά ως πρακτική που μπορεί να σε συνοδεύσει σε όλη σου τη ζωή, προσφέροντας σταθερότητα, φαντασία και προοπτική.
Διαβάστε Eπίσης: Αποσύρεται η αγωγή κατά του Drake για το video του “What Did I Miss?”
Η φετινή σειρά Quick Reads περιλαμβάνει έξι νέους τίτλους, γραμμένους από συγγραφείς με διαφορετικές φωνές και εμπειρίες. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει το Hunger Pains του Derek Owusu, που κυκλοφορεί μέσα από τη #Merky Books, τον εκδοτικό οίκο που ίδρυσε ο ίδιος ο Stormzy σε συνεργασία με την Penguin Random House. Η επιλογή αυτή δεν είναι τυχαία. Αντανακλά τη διαρκή του προσπάθεια να δημιουργεί πλατφόρμες για αφηγήσεις που συνήθως δεν βρίσκουν χώρο στο mainstream.
Η #Merky Books γεννήθηκε με στόχο να δώσει βήμα σε συγγραφείς από διαφορετικά κοινωνικά και πολιτισμικά υπόβαθρα. Μέσα από αυτή τη δράση, η ανάγνωση συνδέεται άμεσα με την εκπροσώπηση και την ισότητα στην τέχνη. Η συμμετοχή του Derek Owusu στη σειρά Quick Reads ενισχύει αυτό το μήνυμα, καθώς η δική του πορεία δείχνει ότι ποτέ δεν είναι αργά για να ανακαλύψει κανείς τη δύναμη των βιβλίων.
Ο ίδιος ο συγγραφέας έχει αναφέρει ότι δεν διάβασε το πρώτο του βιβλίο μέχρι την ηλικία των 24 ετών. Αυτή η εμπειρία τον βοηθά να μιλά με ειλικρίνεια σε ανθρώπους που αισθάνονται ότι «άργησαν» ή ότι δεν ανήκουν στον κόσμο της λογοτεχνίας. Τα Quick Reads, όπως τα περιγράφει, λειτουργούν ως μια ήπια εισαγωγή που δεν τρομάζει, δεν κρίνει και δεν απαιτεί εξειδικευμένες γνώσεις.
Το Εθνικό Έτος Ανάγνωσης αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν αναλογιστεί κανείς ότι σχεδόν οι μισοί ενήλικες στο Ηνωμένο Βασίλειο δηλώνουν μη αναγνώστες. Το γεγονός αυτό δεν συνδέεται μόνο με τον χρόνο ή τις συνήθειες, αλλά και με βαθύτερα ζητήματα πρόσβασης, αυτοπεποίθησης και κοινωνικών ανισοτήτων. Η παρέμβαση του Stormzy έρχεται να φωτίσει ακριβώς αυτή τη διάσταση, μεταφέροντας το μήνυμα σε κοινά που ίσως δεν θα άκουγαν ποτέ μια παραδοσιακή καμπάνια υπέρ της ανάγνωσης.
Διαβάστε Eπίσης: Kendrick Lamar: Γράφει ιστορία στα Grammys και ξεπερνά τον Jay-Z με 27 βραβεία
Στο πλαίσιο της επετείου των είκοσι χρόνων του προγράμματος, το The Reading Agency προχωρά και σε μια σειρά από πρωτοβουλίες που αλλάζουν τα δεδομένα. Για πρώτη φορά, τα Quick Reads θα είναι διαθέσιμα και σε μορφή ακουστικών βιβλίων, διευρύνοντας ακόμη περισσότερο την πρόσβαση. Παράλληλα, μισό εκατομμύριο αντίτυπα θα διανεμηθούν σε φυλακές σε ολόκληρη τη χώρα, αναγνωρίζοντας τον ρόλο της ανάγνωσης ως εργαλείο ενδυνάμωσης και επανένταξης.
Η κορύφωση των δράσεων θα πραγματοποιηθεί την Παγκόσμια Νύχτα Βιβλίου, στις 23 Απριλίου. Πρόκειται για μια εθνική κινητοποίηση που φέρνει δωρεάν βιβλία σε βιβλιοθήκες, κοινωνικά παντοπωλεία και ομάδες κοινότητας. Εκεί, η ανάγνωση παύει να είναι ατομική υπόθεση και μετατρέπεται σε συλλογική εμπειρία, συνδεδεμένη με την αλληλεγγύη και τη συμμετοχή.
Για τον Stormzy, η σύνδεση της μουσικής με τα βιβλία είναι αυτονόητη. Και τα δύο, όπως υποστηρίζει, σχετίζονται με την αναζήτηση της φωνής σου. Μέσα από στίχους ή μέσα από σελίδες, οι άνθρωποι αφηγούνται ιστορίες που τους ορίζουν. Αυτή η κοινή βάση εξηγεί γιατί η παρέμβασή του δεν μοιάζει ξένη ή επιτηδευμένη, αλλά φυσική προέκταση της καλλιτεχνικής και κοινωνικής του ταυτότητας.
Η δράση του εντάσσεται επίσης στο ευρύτερο έργο του #Merky Foundation, που εδώ και χρόνια επενδύει στην πρόσβαση στην εκπαίδευση, στις τέχνες και στις ίσες ευκαιρίες. Η ανάγνωση παρουσιάζεται ως θεμέλιο όλων αυτών των προσπαθειών, όχι ως αυτοσκοπός, αλλά ως μέσο που ανοίγει δρόμους. Όταν ένα βιβλίο γίνεται προσιτό, ανοίγει και η δυνατότητα για σκέψη, φαντασία και επιλογές.
Διαβάστε Eπίσης: Αντιδράσεις στα Grammy για τη Miley Cyrus μετά τη νίκη της Lady Gaga
Το μήνυμα που επιχειρεί να περάσει δεν είναι ότι όλοι πρέπει να γίνουν φανατικοί αναγνώστες ή να καταναλώνουν δεκάδες τίτλους τον χρόνο. Αντίθετα, η έμφαση δίνεται στο πρώτο βήμα. Στο να ανακαλύψει κανείς ότι υπάρχει ένα βιβλίο που μπορεί να του μιλήσει, χωρίς να τον κρίνει ή να τον κουράσει. Αυτή η μικρή αλλαγή οπτικής είναι που μετατρέπει την ανάγνωση από υποχρέωση σε δυνατότητα.
Σε μια εποχή όπου η προσοχή διασπάται συνεχώς και η πληροφορία καταναλώνεται γρήγορα, η επιστροφή στο βιβλίο μοιάζει σχεδόν αντισυμβατική πράξη. Ωστόσο, η παρέμβαση του Stormzy δείχνει ότι η ανάγνωση μπορεί να επανατοποθετηθεί στη σύγχρονη κουλτούρα, όχι ως κάτι παρωχημένο, αλλά ως εργαλείο ενδυνάμωσης. Η έννοια της «υπερδύναμης» δεν χρησιμοποιείται μεταφορικά για εντυπωσιασμό, αλλά για να υπογραμμίσει τη δύναμη που αποκτά κανείς όταν βρίσκει τις λέξεις που του ταιριάζουν.
Καθώς το Εθνικό Έτος Ανάγνωσης εξελίσσεται, το στοίχημα δεν είναι μόνο αριθμητικό. Δεν αφορά μόνο το πόσα βιβλία θα διανεμηθούν ή πόσοι τίτλοι θα κυκλοφορήσουν. Αφορά το αν θα αλλάξει η αντίληψη γύρω από το ποιος «δικαιούται» να διαβάζει. Και σε αυτή τη συζήτηση, η φωνή του Stormzy λειτουργεί ως καταλύτης, φέρνοντας την ανάγνωση πιο κοντά σε ανθρώπους που μέχρι τώρα ένιωθαν ότι δεν τους αφορά.
