Η Spotify βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σοβαρή αγωγή που τη χαρακτηρίζει ως «μια σύγχρονη μορφή payola», κατηγορώντας την ότι προωθεί τραγούδια μέσω του προγράμματος Discovery Mode με τρόπο που παραπλανά τους χρήστες. Η αγωγή υποστηρίζει ότι η πλατφόρμα επιτρέπει σε δισκογραφικές και καλλιτέχνες να πληρώνουν για να εμφανίζονται στις προτάσεις των χρηστών, χωρίς αυτοί να γνωρίζουν ότι πρόκειται για πληρωμένη προώθηση, θέτοντας υπό αμφισβήτηση τη διαφάνεια του streaming γίγαντα
Η Spotify βρίσκεται στο επίκεντρο μιας μεγάλης νομικής διαμάχης, καθώς αντιμετωπίζει συλλογική αγωγή που τη χαρακτηρίζει ως «μια σύγχρονη μορφή payola». Η αγωγή υποστηρίζει ότι το πρόγραμμα Discovery Mode, αλλά και οι επιμελημένες λίστες αναπαραγωγής της πλατφόρμας, επιτρέπουν στις δισκογραφικές και στους καλλιτέχνες να πληρώνουν κρυφά για να προωθούν τα τραγούδια τους, παραπλανώντας τους ακροατές ότι οι μουσικές προτάσεις βασίζονται αποκλειστικά στις προσωπικές τους προτιμήσεις.
Η υπόθεση κατατέθηκε στη Νέα Υόρκη από μια συνδρομήτρια της πλατφόρμας, την Genevieve Capolongo, η οποία ισχυρίζεται ότι εκπροσωπεί «εκατομμύρια χρήστες» που εξαπατήθηκαν από τον τρόπο λειτουργίας του Discovery Mode. Όπως αναφέρει η αγωγή, η Capolongo χρησιμοποιούσε για χρόνια τις εξατομικευμένες λίστες της εφαρμογής, αλλά άκουγε συνεχώς τραγούδια μεγάλων δισκογραφικών εταιρειών, τα οποία δεν είχαν καμία σχέση με τις συνήθεις μουσικές της επιλογές.
Διαβάστε Eπίσης: Spotify: Πώς η μουσική πλατφόρμα ξεπέρασε κάθε προσδοκία με εκρηκτική ανάπτυξη
Στο επίκεντρο βρίσκεται η κατηγορία ότι η Spotify «εκμεταλλεύεται την εμπιστοσύνη των χρηστών», παρουσιάζοντας το Discovery Mode ως ένα εργαλείο οργανικών προτάσεων, ενώ στην πραγματικότητα λειτουργεί ως μηχανισμός προώθησης τραγουδιών με οικονομικά ανταλλάγματα. Η αγωγή περιγράφει το σύστημα ως μια μορφή “pay-for-play”, δηλαδή ως ένα μοντέλο όπου οι καλλιτέχνες ή οι εταιρείες πληρώνουν για να αποκτήσουν ορατότητα στις προτάσεις και στις λίστες της πλατφόρμας.
Ο όρος payola προέρχεται από τη δεκαετία του ’50 και αναφέρεται στην πληρωμένη ή κρυφή προώθηση μουσικών κομματιών σε ραδιοφωνικούς σταθμούς ή μέσα ενημέρωσης, χωρίς να ενημερώνεται το κοινό ότι πρόκειται για διαφημιστική ενέργεια. Τότε, δισκογραφικές εταιρείες πλήρωναν DJs για να παίζουν συγκεκριμένα τραγούδια, ώστε να φαίνεται ότι είχαν φυσική απήχηση. Στη σύγχρονη εποχή, η “ψηφιακή payola” έχει περάσει στις streaming πλατφόρμες, όπως η Spotify ή το YouTube, όπου η προώθηση μπορεί να γίνεται μέσω αλγορίθμων ή playlists — πολλές φορές χωρίς να αποκαλύπτεται πλήρως στους χρήστες ότι πρόκειται για πληρωμένο περιεχόμενο.
Η εταιρεία, από την πλευρά της, απορρίπτει κατηγορηματικά τις κατηγορίες. Σε δήλωσή της, η Spotify χαρακτήρισε τις αναφορές «ανοησίες» και τόνισε ότι το Discovery Mode «δεν αγοράζει streams ούτε επηρεάζει τις editorial playlists». Σύμφωνα με εκπρόσωπο της εταιρείας, «οι κατηγορίες παρερμηνεύουν πλήρως τη λειτουργία του προγράμματος. Το Discovery Mode απλώς δίνει τη δυνατότητα στους καλλιτέχνες να επισημάνουν τραγούδια τους ώστε να λαμβάνονται υπόψη αλγοριθμικά, σε συγκεκριμένα context, όπως Radio ή Autoplay. Οι χρήστες ενημερώνονται καθαρά μέσα στην εφαρμογή και στην ιστοσελίδα για το πώς λειτουργεί».
Η νομική κίνηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο που η Spotify έχει βρεθεί αρκετές φορές στο στόχαστρο για παρόμοια ζητήματα. Πρόσφατα, αγωγή που σχετιζόταν με την αντιπαράθεση Drake – Kendrick Lamar ανέφερε ότι η Universal Music Group χρησιμοποιούσε bots και πληρωμένες προωθήσεις για να ενισχύσει τεχνητά τα streams στο Spotify. Παράλληλα, άλλη υπόθεση που κατατέθηκε την ίδια εβδομάδα κατηγορεί την πλατφόρμα ότι «έκανε τα στραβά μάτια» σε ψεύτικα streams και αυτοματοποιημένα plays που ωφελούσαν συγκεκριμένους καλλιτέχνες.
Διαβάστε Eπίσης: Αγωγή “βόμβα” κατά του Spotify για ψεύτικα streams του Drake
Το Discovery Mode παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 2020 ως ένα «εργαλείο προβολής» που επιτρέπει στους καλλιτέχνες να προωθούν τραγούδια τους αποδεχόμενοι χαμηλότερα ποσοστά δικαιωμάτων. Από την αρχή, το μοντέλο προκάλεσε αντιδράσεις, καθώς θύμιζε την παλιά πρακτική της payola, δηλαδή την κρυφή πληρωμή ραδιοφωνικών σταθμών για αθέμιτη προώθηση τραγουδιών. Το Κογκρέσο των ΗΠΑ είχε μάλιστα ξεκινήσει έρευνα σχετικά με το αν το Discovery Mode λειτουργεί με ηθικό και νόμιμο τρόπο. Παρά την κριτική, η λειτουργία αυτή έγινε σύντομα δημοφιλές εργαλείο marketing, χρησιμοποιούμενο από πολλές δισκογραφικές εταιρείες για την κυκλοφορία νέας μουσικής.
Σύμφωνα με την αγωγή, το πρόβλημα δεν είναι μόνο το αν υπάρχει πληρωμένη προώθηση, αλλά το ότι η Spotify δεν αποκαλύπτει με σαφήνεια πώς ακριβώς λειτουργεί το Discovery Mode. Αν και η πλατφόρμα παρέχει ένα link με τίτλο “About Recommendations” που εξηγεί γενικά τη διαδικασία, οι δικηγόροι της Capolongo υποστηρίζουν πως αυτό «δεν είναι αρκετό για να καταλάβει ο μέσος χρήστης ποια τραγούδια προωθούνται εμπορικά και ποια επιλέγονται αλγοριθμικά».
Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά η αγωγή: «Το να ενημερώνεις ότι “εμπορικές παράμετροι μπορεί να επηρεάζουν τις προτάσεις” δεν αρκεί. Οι χρήστες πρέπει να γνωρίζουν ποια τραγούδια προτείνονται λόγω πληρωμένης προώθησης και ποια επειδή ταιριάζουν πραγματικά στις μουσικές τους προτιμήσεις».
Η νομική ομάδα της Capolongo υποστηρίζει επίσης ότι ακόμη και οι πιο δημοφιλείς λίστες της πλατφόρμας, όπως το Today’s Top Hits και το RapCaviar, ενδέχεται να επηρεάζονται από οικονομικές συμφωνίες μεταξύ δισκογραφικών και Spotify, παρότι η αγωγή δεν παρουσιάζει συγκεκριμένα στοιχεία πέρα από δηλώσεις «ανώνυμων ανθρώπων της βιομηχανίας».
Η αγωγή κατηγορεί τη Spotify ότι παραβιάζει τη νομοθεσία της Νέας Υόρκης περί ψευδούς διαφήμισης και αθέμιτων εμπορικών πρακτικών, ενώ ισχυρίζεται επίσης ότι η εταιρεία «απέκτησε άδικα οικονομικό όφελος εξαπατώντας τους συνδρομητές». Η Capolongo υποστηρίζει πως δεν θα είχε πληρώσει για συνδρομή αν γνώριζε ότι οι λίστες και οι προτάσεις της πλατφόρμας «καθορίζονται από κρυφές εμπορικές συμφωνίες και όχι αποκλειστικά από τις μουσικές της προτιμήσεις».
Η υπόθεση αναμένεται να αποτελέσει ορόσημο για τον τρόπο που οι πλατφόρμες streaming λειτουργούν και προωθούν τη μουσική στο μέλλον. Αν το δικαστήριο αποφανθεί υπέρ της πλευράς των συνδρομητών, η Spotify ίσως αναγκαστεί να αποκαλύψει δημόσια τις εμπορικές της συνεργασίες και να επαναπροσδιορίσει τον τρόπο με τον οποίο προτείνει μουσική στους χρήστες της.
Διαβάστε Eπίσης: Spotify: Η νέα λειτουργία “Follow Venue” φέρνει τη live μουσική στο κινητό σου
Μέχρι τότε, η εταιρεία παραμένει σταθερή στη θέση της ότι οι κατηγορίες είναι αβάσιμες και πως η λειτουργία του Discovery Mode είναι διαφανής, «δίνοντας στους καλλιτέχνες τη δυνατότητα να προβάλλουν τη δουλειά τους χωρίς να αγοράζουν ακροάσεις ή δημοσιότητα».
Το ερώτημα όμως παραμένει: πρόκειται για ένα έξυπνο εργαλείο προβολής ή για τη σύγχρονη εκδοχή της payola στην εποχή του streaming;
