Ένα ξεχωριστό καλλιτεχνικό κεφάλαιο των Pet Shop Boys: η δημιουργία του soundtrack για το «Θωρηκτό Ποτέμκιν» και η ιστορική πρεμιέρα του στην Trafalgar Square που συγκλόνισε χιλιάδες θεατές
Οι περισσότερες μουσικές συνεργασίες ακολουθούν προβλέψιμες διαδρομές, με στόχο το εμπορικό αποτέλεσμα και την επιτυχία στα charts. Όμως η ιστορία των Pet Shop Boys στις αρχές της δεκαετίας του 2000 ήταν κάτι τελείως διαφορετικό. Ένα από τα πιο εμβληματικά ντουέτα της βρετανικής ποπ σκηνής αποφάσισε να αφιερώσει ενάμιση χρόνο από την καριέρα του για να δημιουργήσει μια εντελώς νέα μουσική σύνθεση, όχι για δικό τους δίσκο ή περιοδεία, αλλά για να συνοδεύσει τη βουβή σοβιετική ταινία του 1925 «Θωρηκτό Ποτέμκιν» του Sergei Eisenstein. Και το ακόμη πιο παράδοξο; Η πρεμιέρα δεν έγινε σε σκοτεινή αίθουσα κινηματογράφου, αλλά στην ανοιχτή Trafalgar Square του Λονδίνου, μπροστά σε δεκάδες χιλιάδες θεατές.
Διαβάστε Επίσης: Take That: Η συνεργασία που δεν έγινε ποτέ με Stock Aitken Waterman
Η σπίθα άναψε όταν ο Philip Dodd, τότε διευθυντής του Institute of Contemporary Arts, πλησίασε τον Neil Tennant και τον Chris Lowe με μια απρόσμενη πρόταση: να συνθέσουν ένα ολοκληρωμένο soundtrack διάρκειας 73 λεπτών για την επανέκδοση του θρυλικού φιλμ. Ο Tennant δεν ενθουσιάστηκε αρχικά. Του φάνηκε αδιανόητο να μπει σε μια τόσο απαιτητική διαδικασία χωρίς καμία οικονομική ανταμοιβή. «Θα μας πάρει αμέτρητες ώρες και δεν θα πληρωθούμε καν», θυμόταν αργότερα. Κι όμως, αν και πράγματι η αμοιβή ήταν μηδενική, η εμπειρία εξελίχθηκε σε μια από τις πιο δημιουργικές στιγμές της καριέρας τους.
Η ελευθερία που προσέφερε το project τους γοήτευσε. Ο Lowe είδε από την πρώτη στιγμή ότι δεν επρόκειτο για ακόμη μία ποπ παραγωγή με περιορισμούς. Δεν υπήρχε κανένας κανόνας της μουσικής βιομηχανίας ή απαίτηση ενός Hollywood studio. Ήταν μια βουβή ταινία και αυτό σήμαινε πως μπορούσαν να ακολουθήσουν αποκλειστικά την έμπνευση που γεννούσαν οι εικόνες. Ο Tennant, λάτρης της ρωσικής ιστορίας και ήδη γνώριμος με αναφορές στη σοβιετική κουλτούρα σε προηγούμενα τραγούδια του συγκροτήματος, βρήκε τελικά το κίνητρο για να αφεθεί στη διαδικασία.
Για να κρατήσουν την αυθεντικότητα, έθεσαν έναν αυστηρό κανόνα: δεν άκουσαν ποτέ την ενορχήστρωση του Dmitri Shostakovich για το ίδιο φιλμ. Δεν ήθελαν καμία επιρροή. Έβαλαν το DVD στη σιωπή και παρακολούθησαν ξανά και ξανά το έργο μέχρι να αποτυπωθεί η ατμόσφαιρα στη μνήμη τους. Ύστερα ξεκίνησαν να συνθέτουν βήμα-βήμα, δημιουργώντας μια μουσική αφήγηση που ταίριαζε σε κάθε σκηνή και ενίσχυε το συναίσθημα.
Το πρώτο μέρος γράφτηκε το καλοκαίρι του 2003 και το υπόλοιπο ολοκληρώθηκε την άνοιξη του 2004. Στο επόμενο στάδιο, θέλησαν να δώσουν μεγαλύτερο βάθος στον ήχο τους, συνδυάζοντας ηλεκτρονικά στοιχεία με ορχηστρικά. Έτσι απευθύνθηκαν στον Γερμανό συνθέτη Torsten Rasch, γνωστό για τη συνεργασία του με τους Rammstein. Η γνωριμία ξεκίνησε με ένα λιτό email, όπου ο Tennant συστήθηκε απλά ως «το μισό των Pet Shop Boys». Η συνεργασία δεν ήταν εύκολη στην αρχή — οι ίδιοι έβρισκαν τις ενορχηστρώσεις του Rasch υπερβολικά πειραματικές, ενώ εκείνος θεωρούσε τη δική τους μουσική υπερβολικά επαναλαμβανόμενη. Με επιμονή και συζητήσεις βρήκαν τελικά μια δημιουργική ισορροπία.
Η μεγάλη στιγμή έφτασε στις 12 Σεπτεμβρίου 2004. Η Trafalgar Square μετατράπηκε σε ένα τεράστιο υπαίθριο σινεμά. Μια οθόνη γιγαντιαίων διαστάσεων, μια ορχήστρα στη σκηνή και οι Pet Shop Boys κρυμμένοι πίσω από ένα διακριτικό πλέγμα φώτισαν το Λονδίνο με ήχους που συνδύαζαν ποπ και κλασική μουσική. Λίγο πριν την έναρξη, το χιούμορ του Lowe συνάντησε την αγωνία του Tennant. Ο πρώτος αστειεύτηκε: «Αν είναι να αποτύχουμε, τουλάχιστον ας το κάνουμε με στυλ». Ο δεύτερος, πιο σοβαρός, εξήγησε ότι η ταινία τον συγκινούσε γιατί συνδύαζε τον ρομαντισμό με τη σκληρότητα, κάτι που ήθελαν να αποτυπώσουν με τη μουσική τους.
Το αποτέλεσμα ξεπέρασε κάθε προσδοκία. Περίπου 25.000 άνθρωποι παρακολούθησαν το φιλμ με τη νέα μουσική επένδυση, σε ένα σκηνικό που έμοιαζε βγαλμένο από άλλη εποχή: βροχή, φώτα, λεωφορεία που περνούσαν δίπλα στην πλατεία, κι ένα κοινό που παρέμενε αφοσιωμένο στην οθόνη. Ο Tennant περιέγραψε την εικόνα ως μαγική: «Έβλεπα όλα τα κεφάλια στραμμένα στην οθόνη και ένιωθα ότι ζούσαμε κάτι ανεπανάληπτο».
Η επιτυχία αυτή άνοιξε νέους δρόμους. Το 2011 παρουσίασαν το μπαλέτο «The Most Incredible Thing» στο Sadler’s Wells, εμπνευσμένο από ένα παραμύθι του Hans Christian Andersen. Το 2014, στο Royal Albert Hall, παρουσίασαν το έργο «A Man from the Future», αφιερωμένο στη ζωή του Alan Turing. Όλες αυτές οι δουλειές είχαν κοινό χαρακτηριστικό: την επιθυμία να γράψουν μουσικές συνθέσεις μεγάλης διάρκειας, με έντονο ορχηστρικό χαρακτήρα, μακριά από τα στενά όρια της mainstream ποπ.
Διαβάστε Επίσης: Tension Tour 2025: Η Kylie Minogue ξαναγράφει την ιστορία της pop στο Release Athens
Σήμερα, οι Pet Shop Boys εξακολουθούν να μιλούν με περηφάνια για το «Θωρηκτό Ποτέμκιν». Αν και κάποιες κριτικές αντιμετώπισαν το γεγονός με αδιαφορία, εκείνοι ξέρουν καλά ότι δεν είναι κάτι που συμβαίνει συχνά: μια από τις μεγαλύτερες ποπ μπάντες να χαρίζει νέα ζωή σε μια βουβή ταινία, μπροστά σε χιλιάδες θεατές, στο κέντρο του Λονδίνου. Για όσους βρέθηκαν εκείνο το βράδυ στην Trafalgar Square, η εμπειρία έμοιαζε μοναδική και ανεπανάληπτη.
Η ηχογράφηση εκείνης της δουλειάς παραμένει ένα σπάνιο μουσικό ντοκουμέντο. Ένα έργο που αποδεικνύει πως η ποπ μπορεί να συναντήσει την ιστορία, να αγκαλιάσει τον κινηματογράφο και να δημιουργήσει συγκινήσεις πέρα από κάθε σύνορο.
