Η προτομή του Jim Morrison, που είχε κλαπεί το 1988 από το Père Lachaise, βρέθηκε στο Παρίσι έπειτα από 37 χρόνια. Το μυστήριο του ποιος την πήρε – και γιατί – παραμένει άλυτο
Το Παρίσι δεν σταματά ποτέ να κρύβει ιστορίες που μοιάζουν με μύθους. Και λίγες είναι τόσο γοητευτικά μυστηριώδεις όσο εκείνη του Jim Morrison, του θρυλικού frontman των The Doors, και του διάσημου — αλλά κάποτε εξαφανισμένου — μαρμάρινου προτομίου του στο Père Lachaise Cemetery.
Περισσότερο από πέντε δεκαετίες μετά τον θάνατό του, η μορφή του Morrison εξακολουθεί να στοιχειώνει τη γαλλική πρωτεύουσα. Οι φανατικοί θαυμαστές του, που κάνουν κάθε χρόνο “προσκύνημα” στον τάφο του, είδαν την ιστορία να παίρνει νέα τροπή: η περίφημη προτομή που είχε κλαπεί το 1988, βρέθηκε επιτέλους τον Μάιο του 2025. Όμως, όπως συχνά συμβαίνει με τον Morrison, η επιστροφή της δεν σήμανε και το τέλος του μυστηρίου — αντιθέτως, άνοιξε έναν νέο κύκλο ερωτημάτων.
Διαβάστε Επίσης: Ringo Starr: Ο μόνος πρώην Beatle που έκανε ό,τι κανείς άλλος δεν κατάφερε
Στις 16 Μαΐου, η Paris Police δημοσίευσε στο Instagram ένα post που αιφνιδίασε τους πάντες: «Μετά από 37 χρόνια απουσίας, η προτομή του Jim Morrison, που κλάπηκε το 1988, βρέθηκε!». Η φωτογραφία έδειχνε το άγαλμα δεμένο με σκοινιά, σημαδεμένο ως πειστήριο και τοποθετημένο πάνω σε ένα παλιό καρότσι σε μια αποθήκη. Δεν δόθηκαν λεπτομέρειες για το πώς εντοπίστηκε, παρά μόνο ότι πρόκειται για “τυχαία ανακάλυψη” στο πλαίσιο δικαστικής έρευνας.
Το μυστήριο είχε γεννηθεί σχεδόν τέσσερις δεκαετίες νωρίτερα, την άνοιξη του 1988. Δύο νεαροί Γάλλοι επικοινώνησαν με το περιοδικό Globe, δηλώνοντας — με απίστευτη αυτοπεποίθηση — ότι εκείνοι ήταν οι δράστες της κλοπής. Ο φωτογράφος Antoine Le Grand, που στάλθηκε να τους συναντήσει, βρέθηκε σε ένα πολυτελές διαμέρισμα στην αριστερή όχθη του Σηκουάνα. Εκεί, σε ένα δωμάτιο γεμάτο καπνό και νεανική αλαζονεία, είδε την προτομή στο πάτωμα — γρατζουνισμένη, καλυμμένη με κερί, χωρίς μύτη, με τη φθορά του χρόνου πάνω της. Οι δύο άντρες, που αποκαλούσαν τους εαυτούς τους “X1” και “X2”, φόρεσαν μαντίλια για να κρύψουν τα πρόσωπά τους και ποζάρισαν δίπλα στο άγαλμα. «Ήταν σαν να ήθελαν να προκαλέσουν, να παίξουν με τον θρύλο», θυμάται ο Le Grand.
Σε ένα βίντεο εκείνης της εποχής, ο X1 εμφανίζεται χωρίς μάσκα και αφηγείται, με κινηματογραφική αφέλεια, πώς οι δυο τους μπήκαν ένα βράδυ στο Père Lachaise με ένα παλιό μηχανάκι, ξεκόλλησαν το άγαλμα από τη βάση του και το κύλησαν ανάμεσα στους τάφους, μέχρι να το βγάλουν έξω μέσα σε έναν κάδο σκουπιδιών. Μετά, το μετέφεραν στους δρόμους του Παρισιού — με τον X1 να το κρατά ανάμεσα στα πόδια του πάνω στο μηχανάκι. «Ήταν ένα τρελό σχέδιο», παραδέχτηκε. «Και φυσικά, μας έπεσε στο βενζινάδικο».
Όσο απίθανη κι αν ακουγόταν η ιστορία, ποτέ δεν αποδείχτηκε τίποτα. Κανείς δεν συνελήφθη, και η προτομή του Morrison χάθηκε μέσα στο θρύλο του ίδιου. Οι θεωρίες που κυκλοφόρησαν όλα αυτά τα χρόνια ήταν αμέτρητες — από το ότι η κλοπή ήταν “έργο” φανατικών θαυμαστών που ήθελαν να προστατεύσουν το άγαλμα, μέχρι ότι ήταν “εσωτερική υπόθεση” του ίδιου του κοιμητηρίου.
Διαβάστε Επίσης: Beatles ή Rolling Stones; Ποιοι έπαιξαν πρώτοι στο Royal Albert Hall
Η ιστορία του τάφου του Morrison είναι σχεδόν μυθική από μόνη της. Από τότε που θάφτηκε εκεί, τον Ιούλιο του 1971, ο χώρος του τάφου έγινε τόπος λατρείας για εκατομμύρια fans από όλο τον κόσμο. Ανάμεσα σε τάφους όπως του Frédéric Chopin, της Édith Piaf και του Marcel Proust, η μικρή ταφόπλακα του “Lizard King” έγινε σημείο συνάντησης για όσους πίστευαν ότι η μουσική του δεν πέθανε ποτέ. Η ίδια η Patti Smith, φίλη και ομοϊδεάτισσα του Morrison, είχε γράψει κάποτε: «Πάνω στον τάφο του υπήρχαν μισοάδεια μπουκάλια ουίσκι, σπασμένα ροζάρια και μικρά φυλαχτά από πιστούς που ήρθαν να τον αποχαιρετήσουν».
Η προτομή που έκανε γνωστό τον τάφο δημιουργήθηκε το 1981 από τον Mladen Mikulin, έναν 21χρονο γλύπτη από τη Γιουγκοσλαβία, που δήλωνε πως ήθελε να “ευχαριστήσει” τον Morrison για όσα του πρόσφερε η μουσική του. Παρ’ όλα αυτά, η οικογένεια του τραγουδιστή ποτέ δεν έδωσε επίσημη άδεια. Η τοποθέτησή της εγκρίθηκε από τον δήμο του Παρισιού, χωρίς τη συγκατάθεση των Morrison, κάτι που θα προκαλούσε έντονες διαμάχες χρόνια αργότερα.
Καθώς οι fans άρχισαν να συρρέουν καθημερινά, το Père Lachaise μετατράπηκε σε πεδίο μάχης ανάμεσα στη λατρεία και τη φθορά. Οι επισκέπτες άφηναν κρασιά, τσιγάρα και σημειώματα, αλλά και graffiti που σκέπαζαν τους γύρω τάφους. Οι υπεύθυνοι του κοιμητηρίου άρχισαν να διαμαρτύρονται για τις νυχτερινές συγκεντρώσεις, τα πάρτι και τις ουσίες. «Αν μπορούσαμε, θα τον μετακινούσαμε αύριο», είχε δηλώσει τότε ένας διαχειριστής του νεκροταφείου.
Η οικογένεια του Morrison, και ειδικά η αδελφή του Anne Chewning, επιβεβαίωσε πως υπήρξαν σκέψεις για μεταφορά της σορού. Η μητέρα του είχε στείλει επιστολή το 1986 ζητώντας να αλλάξει τοποθεσία — ίσως ακόμη και να επιστρέψει στην Αμερική. Το αίτημα απορρίφθηκε. «Ήταν σαν να μην μπορούσε ποτέ να ησυχάσει», είπε αργότερα η Chewning.
Το 1988, η προτομή εξαφανίστηκε. Και τότε γεννήθηκε η φήμη ότι ίσως η ίδια η οικογένεια να είχε εμπλακεί, θέλοντας να σταματήσει τον “τουρισμό του θανάτου”. Κάποιοι μιλούσαν για απόπειρα “εξαγνισμού” του μνημείου. Η κόρη της Chewning, Tristin Dillon, θυμάται: «Η γιαγιά μου κάποτε είπε πως θα ήθελε να τη ρίξουν στον Σηκουάνα. Δεν ξέρω αν το εννοούσε ή αν αστειευόταν».
Κανείς δεν έμαθε ποτέ την αλήθεια. Μέχρι φέτος, που η Paris Police ανακοίνωσε την εύρεση του αγάλματος, αλλά χωρίς να αποκαλύψει ποιος το είχε όλα αυτά τα χρόνια. Οι θεωρίες ξαναφούντωσαν: ήταν όντως οι “punk τύποι” της δεκαετίας του ’80; Ή μήπως κάποιος το φύλαγε σιωπηλά, περιμένοντας τη σωστή στιγμή να το επιστρέψει;
Διαβάστε Επίσης: Ronnie Wood: Το νέο άλμπουμ των Rolling Stones είναι έτοιμο και έρχεται το 2026
Όταν ο δημοσιογράφος David Kushner ξεκίνησε να ερευνά εκ νέου την υπόθεση, βρήκε ένα ακόμα πιο παράξενο στοιχείο: μια ανέκδοτη μαρτυρία από τον Andrew Sarnow, που είχε φωτογραφίσει το άγαλμα δύο μήνες πριν την κλοπή — πεσμένο πίσω από τον τάφο, δίπλα σε ένα βαν. Αν όντως η προτομή είχε αποκολληθεί νωρίτερα, τότε οι “ληστές” του Μαΐου ίσως να μην ήταν ποτέ οι πραγματικοί δράστες, αλλά απλώς εκείνοι που εκμεταλλεύτηκαν τον θρύλο.
Η οικογένεια Morrison, πάντως, δεν σκοπεύει να επιστρέψει την προτομή στον τάφο. «Δεν μας άρεσε ποτέ, γιατί δεν την επιλέξαμε εμείς», δήλωσε η Chewning. Αντί γι’ αυτό, θέλουν να εκτεθεί σε μουσείο τέχνης στο Παρίσι, “εκεί όπου θα ανήκει ως κομμάτι πολιτισμού, όχι ως αντικείμενο λατρείας”.
Το Père Lachaise συνεχίζει να γεμίζει κάθε Ιούλιο με χιλιάδες ανθρώπους που φέρνουν λουλούδια, ποτά και τραγούδια στον τάφο του Morrison. Κάποιοι το βλέπουν σαν ένα ζωντανό μνημείο ροκ ιστορίας. Άλλοι σαν ένα μέρος όπου ο μύθος συναντά την αιωνιότητα.
Κι αν κάτι παραμένει βέβαιο, είναι ότι ο Jim Morrison, ακόμα και μέσα στον θάνατο, δεν έπαψε ποτέ να προκαλεί. Από τους στίχους του ως την προτομή του, η αίσθηση της αναζήτησης και του μυστηρίου δεν σταμάτησε ποτέ να τον ακολουθεί.
Ίσως, τελικά, να βρήκε αυτό που πάντα ζητούσε — όχι την ησυχία, αλλά την αιώνια περιπέτεια.
