Η Eurovision, ο μεγαλύτερος μουσικός διαγωνισμός του πλανήτη, έχει χαρίσει στο κοινό αξέχαστες εμφανίσεις, δυνατά τραγούδια και εμβληματικές στιγμές. Ωστόσο, ορισμένες νίκες προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις, καθώς δεν κρίθηκαν αποκλειστικά με καλλιτεχνικά κριτήρια. Πολιτικά παιχνίδια, γεωπολιτικές ψήφοι, αντιδράσεις για την ταυτότητα των καλλιτεχνών και καταγγελίες για αδιαφανείς διαδικασίες έχουν στιγματίσει αρκετές νικητήριες συμμετοχές.
Αυτές οι περιπτώσεις αποδεικνύουν ότι η Eurovision δεν είναι απλώς ένας μουσικός διαγωνισμός. Είναι ένα πεδίο όπου η μουσική συναντά την πολιτική και τις διεθνείς συμμαχίες, με τις αποφάσεις να επηρεάζουν όχι μόνο την πορεία των καλλιτεχνών αλλά και τις σχέσεις μεταξύ των χωρών. Παρακάτω, επτά νίκες που προκάλεσαν έντονες συζητήσεις και αμφισβητήσεις:
1. Ισπανία 1968: Massiel – “La, La, La”
Η Ισπανία κέρδισε τη Eurovision το 1968 με τη Massiel και το τραγούδι “La, La, La”. Ωστόσο, υπάρχουν καταγγελίες ότι το καθεστώς του Φράνκο επηρέασε τη διαδικασία ψηφοφορίας για να εξασφαλίσει τη νίκη. Λέγεται ότι η Ισπανία χρηματοδότησε τηλεοπτικά προγράμματα και εξαγόρασε ψήφους, επιδιώκοντας να ενισχύσει τη διεθνή εικόνα του καθεστώτος. Η αντικατάσταση του Joan Manuel Serrat με τη Massiel, επειδή ο πρώτος ήθελε να ερμηνεύσει το τραγούδι στα καταλανικά, προσέθεσε επιπλέον πολιτική χροιά. Το γεγονός ότι η Massiel επικράτησε έναντι του Cliff Richard με μόλις έναν βαθμό διαφορά, διατηρεί τη νίκη αυτή στη σφαίρα των αμφιλεγόμενων.
2. Βέλγιο 1986: Sandra Kim – “J’aime la vie”
Η Sandra Kim κέρδισε τη Eurovision σε ηλικία 13 ετών, αν και είχε δηλώσει ότι ήταν 15. Η αποκάλυψη της πραγματικής της ηλικίας προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, με την Ελβετία, που τερμάτισε δεύτερη, να ζητά την ακύρωση της νίκης. Παρότι η EBU διατήρησε το αποτέλεσμα, η εξαπάτηση σχετικά με την ηλικία της έχει στιγματίσει τη νίκη της. Ωστόσο, το τραγούδι της έγινε κλασικό, και η Sandra Kim παραμένει η νεότερη νικήτρια στην ιστορία της Eurovision.
3. Ρωσία 2008: Dima Bilan – “Believe”
Η νίκη του Dima Bilan με το “Believe” θεωρήθηκε από πολλούς ως αποτέλεσμα γεωπολιτικής ψήφου. Η Ρωσία είχε ισχυρή υποστήριξη από γειτονικές χώρες, γεγονός που προκάλεσε αντιδράσεις. Πολλοί θεωρούν ότι συμμετοχές όπως της Καλομοίρας (Ελλάδα) ή της Ani Lorak (Ουκρανία) άξιζαν περισσότερο τη νίκη. Παρότι δεν αποδείχθηκαν ατασθαλίες, η επικράτηση του Bilan συνεχίζει να προκαλεί συζητήσεις.
4. Αζερμπαϊτζάν 2011: Ell & Nikki – “Running Scared”
Το Αζερμπαϊτζάν κέρδισε με το “Running Scared”, ένα τραγούδι που θεωρήθηκε αρκετά γενικό. Ωστόσο, κατηγορήθηκε για απόπειρες δωροδοκίας κριτικών επιτροπών και εξαγορά ψήφων μέσω τηλεφωνικών SIM καρτών. Παρόλο που η EBU δεν επέβαλε κυρώσεις, η υπόθεση ανέδειξε τις ευπάθειες του συστήματος ψηφοφορίας της Eurovision.
5. Ουκρανία 2016: Jamala – “1944”
Το “1944” αναφερόταν στην εκτόπιση των Τατάρων της Κριμαίας, γεγονός που θεωρήθηκε έμμεση αναφορά στην προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία το 2014. Η Ρωσία υποστήριξε ότι το τραγούδι παραβίαζε τους κανόνες της Eurovision, που απαγορεύουν πολιτικά μηνύματα, αλλά η EBU επέτρεψε τη συμμετοχή. Η νίκη της Jamala έδειξε πόσο δύσκολο είναι για τη Eurovision να απομονώσει την πολιτική από τον διαγωνισμό.
6. Ουκρανία 2022: Kalush Orchestra – “Stefania”
Η νίκη του “Stefania” συνέπεσε με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, γεγονός που οδήγησε σε τεράστια στήριξη από το κοινό. Παρότι το τραγούδι είχε συναισθηματικό βάρος, η επικράτηση του θεωρήθηκε περισσότερο αποτέλεσμα αλληλεγγύης παρά μουσικής αξιολόγησης, αναδεικνύοντας και πάλι την πολιτική διάσταση της Eurovision.
7. Ελβετία 2024: Nemo – “The Code”
Το “The Code” κέρδισε με μεγάλη υποστήριξη από τις κριτικές επιτροπές, αλλά βρέθηκε μόλις πέμπτο στην ψηφοφορία του κοινού. Αυτή η διαφορά προκάλεσε αντιδράσεις για τη διαφάνεια του συστήματος ψηφοφορίας. Επιπλέον, θεωρήθηκε ότι οι επιτροπές ψήφισαν στρατηγικά υπέρ της Ελβετίας για να αποτρέψουν τη νίκη του Ισραήλ. Η νίκη του Nemo επανέφερε στη συζήτηση το ζήτημα της επιρροής των επιτροπών έναντι του televoting.
Αυτές οι επτά νίκες απέδειξαν ότι η Eurovision δεν είναι μόνο ένας μουσικός διαγωνισμός, αλλά και ένας χώρος όπου η πολιτική, οι γεωπολιτικές συμμαχίες και η στρατηγική ψηφοφορία παίζουν καθοριστικό ρόλο. Παρότι η EBU έχει θεσπίσει κανόνες για τη διαφάνεια, η αμεροληψία του διαγωνισμού παραμένει αντικείμενο συζήτησης. Η Eurovision, πέρα από τη μουσική, συνεχίζει να αποτελεί ένα παγκόσμιο πολιτιστικό και πολιτικό φαινόμενο.
