Το Spotify βρίσκεται υπό φωτιά από το κίνημα Death to Spotify, που καλεί για αποκεντρωμένη μουσική, διαμαρτυρόμενο για τις χαμηλές απολαβές καλλιτεχνών, την αλγοριθμική ακρόαση και τις επενδύσεις του Daniel Ek σε τεχνολογία πολέμου
Το Spotify βρίσκεται και πάλι στο επίκεντρο της μουσικής επικαιρότητας, αλλά αυτή τη φορά όχι για κάποιο νέο update ή λίστα επιτυχιών. Ένα παγκόσμιο κίνημα, γνωστό ως Death to Spotify, έχει βάλει στόχο τον πιο ισχυρό παίκτη του streaming, κατηγορώντας τον για την εμπορευματοποίηση της μουσικής, τις χαμηλές απολαβές των καλλιτεχνών και τις αμφιλεγόμενες επενδύσεις του συνιδρυτή του, Daniel Ek, σε εταιρείες που συνδέονται με στρατιωτική τεχνολογία.
Αυτό που ξεκίνησε ως μια σειρά συζητήσεων στο Σαν Φρανσίσκο εξελίχθηκε σε ένα ολόκληρο παγκόσμιο κίνημα που θέλει να επαναφέρει τη μουσική εκεί που ανήκει: στους ίδιους τους δημιουργούς και στους ακροατές. Από το Βερολίνο μέχρι τη Νέα Υόρκη, καλλιτέχνες, παραγωγοί και fans ενώνονται ενάντια σε μια πλατφόρμα που, όπως υποστηρίζουν, έχει μετατρέψει τη μουσική ακρόαση σε μια ψυχρή, αλγοριθμικά ελεγχόμενη εμπειρία.
Η βασική ιδέα πίσω από το Death to Spotify δεν είναι απλώς η αντίδραση σε χαμηλές πληρωμές. Είναι μια πολιτισμική και ηθική στάση απέναντι σε ένα σύστημα που, όπως λένε οι υποστηρικτές του κινήματος, «ξεπλένει την τέχνη» και απογυμνώνει τη μουσική από το ανθρώπινο στοιχείο. Οι συμμετέχοντες το αποκαλούν «αποαποικιοποίηση του ήχου» — μια προσπάθεια να ξαναγίνει η μουσική προσωπική, ανεξάρτητη και απελευθερωμένη από τους εμπορικούς αλγορίθμους του Spotify.
Διαβάστε Επίσης: Taylor Swift: Το “The Fate of Ophelia” σπάει το ρεκόρ του Spotify για τις περισσότερες ακροάσεις σε μία εβδομάδα
Η δημοσιογράφος Liz Pelly, στο βιβλίο της Mood Machine, περιγράφει το Spotify ως μια πλατφόρμα που έχει αλλοιώσει τη σχέση του κοινού με τη μουσική. Οι λίστες αναπαραγωγής, σημειώνει, λειτουργούν σαν «μουσικά χαλάκια», προσαρμοσμένα για κάθε δραστηριότητα — από τον καφέ του πρωινού μέχρι τη μεσημεριανή γυμναστική — αλλά αφαιρούν κάθε ίχνος αναζήτησης και πάθους. Αντί για εξερεύνηση, οι χρήστες απλώς “πατάνε play”.
Η κριτική δεν περιορίζεται μόνο στο επιχειρηματικό μοντέλο. Η αποκάλυψη ότι ο Daniel Ek επένδυσε στη γερμανική εταιρεία Helsing, που αναπτύσσει τεχνητή νοημοσύνη για στρατιωτική χρήση, έδωσε νέα ένταση στο κίνημα. Πολλοί καλλιτέχνες θεώρησαν αυτή την επένδυση ως απόδειξη ότι το Spotify δεν έχει πια καμία σχέση με την καλλιτεχνική δημιουργία.
Μέσα στο 2025, αρκετά γνωστά συγκροτήματα, όπως οι Massive Attack, οι King Gizzard & the Lizard Wizard, οι Deerhoof και οι Hotline TNT, απέσυραν τη μουσική τους από την πλατφόρμα, δηλώνοντας πως δεν θέλουν να υποστηρίζουν μια εταιρεία που συνδέεται έμμεσα με τη βιομηχανία πολέμου. Η αντίδραση του Spotify ήταν αποστασιοποιημένη: «Πρόκειται για δύο διαφορετικές εταιρείες», ανέφερε εκπρόσωπος, χωρίς να σχολιάσει περαιτέρω.
Παράλληλα, πάνω από 500 καλλιτέχνες συμμετείχαν στην καμπάνια No Music for Genocide, αποσύροντας το περιεχόμενό τους από την υπηρεσία streaming στο Ισραήλ. Μεταξύ αυτών ξεχώρισαν ονόματα όπως η Björk, οι Paramore, η Lorde και η Marina. Αυτή η μαζική κίνηση ενίσχυσε την εικόνα ενός μουσικού κόσμου που αρχίζει να αντιδρά συλλογικά απέναντι σε πρακτικές που θεωρεί ανήθικες.
Διαβάστε Επίσης: Spotify και ChatGPT αλλάζουν τον τρόπο που ακούμε μουσική
Η συζήτηση για τις απολαβές από το streaming δεν είναι καινούρια. Εδώ και χρόνια, μουσικοί όπως η Taylor Swift και ο Thom Yorke έχουν αμφισβητήσει ανοιχτά το μοντέλο του Spotify. Η Swift είχε αποσύρει ολόκληρη τη δισκογραφία της για τρία χρόνια, ενώ ο Yorke είχε αποκαλέσει το Spotify «την τελευταία απελπισμένη ανάσα ενός νεκρού σώματος». Παρόλο που και οι δύο επέστρεψαν, οι αντιδράσεις τους έθεσαν τις βάσεις για μια πιο συνειδητή συζήτηση γύρω από την αξία της τέχνης στην ψηφιακή εποχή.
Η νέα όμως γενιά καλλιτεχνών δεν αρκείται σε δηλώσεις. Ο Will Anderson, frontman των Hotline TNT, είπε πρόσφατα πως «το τελικό παιχνίδι του Spotify είναι να μη σκέφτεσαι καν τι ακούς». Το συγκρότημά του πούλησε εκατοντάδες αντίτυπα του νέου του δίσκου Raspberry Moon μέσω Bandcamp και Twitch, αποδεικνύοντας ότι οι μουσικοί μπορούν να επιβιώσουν χωρίς να εξαρτώνται από το Spotify.
Άλλοι καλλιτέχνες, όπως η Caroline Rose, επιλέγουν πλέον να κυκλοφορούν τη μουσική τους αποκλειστικά σε φυσικές μορφές ή μέσω πλατφορμών όπως το Bandcamp. Η Rose δήλωσε πως είναι «παράλογο να επενδύεις ψυχή και κόπο για κάτι που καταλήγει να διατίθεται σχεδόν δωρεάν online». Αυτή η στάση αντικατοπτρίζει μια γενικότερη απογοήτευση απέναντι στην πλατφόρμα, αλλά και μια τάση επιστροφής σε πιο αυθεντικές μορφές καλλιτεχνικής διάδρασης.
Διαβάστε Επίσης: Taylor Swift: Το “The Life of a Showgirl” σπάει ρεκόρ στο Spotify λίγες ώρες μετά την κυκλοφορία του
Πέρα όμως από τις ατομικές κινήσεις, οργανώσεις όπως η UMAW (Union of Musicians and Allied Workers) αναλαμβάνουν πιο συλλογική δράση. Ο συνιδρυτής της, Joy DeFrancesco, υποστηρίζει ότι «μόνο μέσα από ενότητα μπορούν να αλλάξουν τα πράγματα». Η UMAW, με καμπάνιες όπως εκείνη που πίεσε το φεστιβάλ South by Southwest να κόψει δεσμούς με τη βιομηχανία όπλων, δείχνει ότι η μουσική κοινότητα μπορεί να επηρεάσει τις αποφάσεις των μεγάλων εταιρειών.
Στο ίδιο πλαίσιο κινείται και η πρόταση νόμου Living Wages for Musicians Act, που προωθεί η βουλευτής Rashida Tlaib στις Ηνωμένες Πολιτείες, με στόχο να καθοριστούν πιο δίκαιες αμοιβές για τους καλλιτέχνες που προβάλλονται μέσω του Spotify και άλλων πλατφορμών.
Το μήνυμα του Death to Spotify δεν είναι να κλείσει η εφαρμογή. Είναι να αλλάξει η νοοτροπία γύρω από τη μουσική κατανάλωση. Οι δημιουργοί του κινήματος καλούν το κοινό να σκεφτεί πιο συνειδητά πώς και πού ακούει μουσική, να αναζητήσει νέους τρόπους υποστήριξης των καλλιτεχνών και να αντισταθεί στη «ζώνη άνεσης» που δημιουργούν οι αλγόριθμοι.
Το Spotify, από την πλευρά του, παραμένει η μεγαλύτερη πλατφόρμα ακρόασης παγκοσμίως, με δισεκατομμύρια streams κάθε μέρα. Όμως πίσω από τη λαμπερή βιτρίνα, μια γενιά μουσικών και ακροατών δείχνει έτοιμη να ξαναγράψει τους κανόνες του παιχνιδιού — όχι για να τιμωρήσει, αλλά για να θυμίσει πως η μουσική δεν είναι αριθμοί, δεδομένα και clicks. Είναι εμπειρία, συναισθήματα και κοινότητα.
Και ίσως, αυτή να είναι η πραγματική επανάσταση που ξεκίνησε από το Death to Spotify.
