Το ντοκιμαντέρ Broken English έρχεται να λειτουργήσει ως μια βαθιά ανθρώπινη, ειλικρινής και απολύτως δίκαιη αποτύπωση της ζωής και της διαδρομής της Marianne Faithfull. Χωρίς υπερβολές, χωρίς εξιδανίκευση και χωρίς φίλτρα, η ταινία αφήνει τη φωνή της ίδιας να οδηγήσει την αφήγηση, επαναφέροντας στο προσκήνιο μια καλλιτέχνιδα που για δεκαετίες συζητήθηκε περισσότερο για τις σχέσεις της παρά για το έργο της. Το αποτέλεσμα μοιάζει με προσωπικό δώρο, τόσο για το κοινό όσο και για την ίδια τη μνήμη της.
Για χρόνια, κάθε αναφορά στη Marianne Faithfull συνοδευόταν σχεδόν αυτόματα από ένα συγκεκριμένο κεφάλαιο της ζωής της. Η εικόνα της συχνά συμπιεζόταν σε μια ταμπέλα που δεν χωρούσε ούτε τη μουσική της διαδρομή ούτε τις αλλεπάλληλες μεταμορφώσεις της. Το Broken English δείχνει να γνωρίζει πολύ καλά αυτό το βάρος και αποφασίζει από νωρίς να το αντιμετωπίσει ευθέως, χωρίς υπεκφυγές και χωρίς να χαρίζεται.
Η ταινία, που έκανε την πρεμιέρα της στις Ηνωμένες Πολιτείες στο Sundance αφού είχε προηγηθεί η προβολή της στη Βενετία, επιλέγει έναν ιδιαίτερο αφηγηματικό τρόπο. Μέσα από ένα φανταστικό γραφειοκρατικό πλαίσιο, το λεγόμενο Υπουργείο της Μη Λήθης, η ζωή της Faithfull εξετάζεται σαν μια υπόθεση που αξίζει επιτέλους να καταγραφεί σωστά. Το εύρημα λειτουργεί περισσότερο ως σχόλιο παρά ως μηχανισμός πλοκής και επιτρέπει στο ντοκιμαντέρ να ισορροπήσει ανάμεσα στο χιούμορ, τη μνήμη και τη συγκίνηση.
Η ίδια η Faithfull εμφανίζεται μπροστά στην κάμερα χωρίς προσπάθεια ωραιοποίησης. Με καθαρό βλέμμα, ήρεμη φωνή και μια σχεδόν ειρωνική γαλήνη, απαντά σε ερωτήσεις, θυμάται στιγμές και παρατηρεί τη ζωή της σαν να ανήκει σε περισσότερες από μία εκδοχές του ίδιου ανθρώπου. Δεν αποφεύγει τα δύσκολα, αλλά δεν τα εκμεταλλεύεται κιόλας. Υπάρχουν θέματα που επιλέγει να μην ανοίξει, όχι από άρνηση, αλλά από αυτογνωσία.
Διαβάστε Επίσης: Marianne Faithfull: Η θρυλική φωνή της rock έφυγε σχεδόν χωρίς περιουσία
Η διαδρομή της αποτυπώνεται σε όλο της το εύρος. Από την πρώτη επιτυχία με το As Tears Go By, ένα τραγούδι που σημάδεψε τη δεκαετία του ’60, μέχρι τη σταδιακή αποδόμηση της εικόνας της γλυκιάς νεαρής τραγουδίστριας. Η Faithfull δεν έμεινε ποτέ στάσιμη. Άλλαξε φωνή, ύφος, θεματολογία και σκηνική παρουσία, συχνά πληρώνοντας το τίμημα αυτής της ελευθερίας. Το ντοκιμαντέρ δεν παρουσιάζει τη ζωή της ως ευθύγραμμη αφήγηση, αλλά ως μια ακολουθία κύκλων πτώσης και επανεκκίνησης.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη δεκαετία του ’70 και στην περίοδο της απόλυτης κατάρρευσης. Χωρίς μελοδραματισμούς, η ταινία καταγράφει τη μάχη με τις εξαρτήσεις, την απομόνωση και τη φυσική φθορά. Αυτά τα χρόνια δεν παρουσιάζονται ως απλό σκοτάδι, αλλά ως το έδαφος πάνω στο οποίο χτίστηκε μια από τις πιο δυνατές επιστροφές στην ιστορία της σύγχρονης μουσικής.
Το άλμπουμ Broken English του 1979 λειτουργεί ως κομβικό σημείο τόσο για τη ζωή της όσο και για την ίδια την ταινία. Εκεί, η φωνή της έχει πλέον χάσει την αγνότητά της, αλλά έχει κερδίσει βάθος, εμπειρία και αλήθεια. Οι στίχοι γίνονται ωμοί, πολιτικοί και προσωπικοί, ενώ η ερμηνεία της μετατρέπεται σε εξομολόγηση. Η Faithfull δεν προσπαθεί να επιστρέψει σε κάτι που χάθηκε, αλλά δημιουργεί κάτι εντελώς νέο.
Διαβάστε Επίσης: Ο Bono των U2 έκανε στην Dolly Parton μια μοναδική έκπληξη για τα 80ά της γενέθλια
Στο Broken English παρεμβαίνουν και άλλες γυναίκες καλλιτέχνιδες, οι οποίες σχολιάζουν ανοιχτά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίστηκε η Faithfull από τα μέσα ενημέρωσης. Οι ερωτήσεις, τα σχόλια και η εμμονή με την προσωπική της ζωή αποκαλύπτουν μια βαθιά ριζωμένη προκατάληψη απέναντι στις γυναίκες που τολμούν να ξεφύγουν από τον ρόλο που τους αποδίδεται. Το ντοκιμαντέρ δεν φωνάζει, αλλά δείχνει ξεκάθαρα πώς η καλλιτεχνική της αξία υποτιμήθηκε για χρόνια.
Παράλληλα, η ταινία αναδεικνύει το εύρος των συνεργασιών της. Από τη συμμετοχή της σε ιστορικές στιγμές της ροκ κουλτούρας μέχρι τις συνεργασίες με καλλιτέχνες διαφορετικών γενεών και ειδών, η Faithfull εμφανίζεται ως μια σταθερή παρουσία στην εξέλιξη της μουσικής. Δεν ήταν ποτέ απλώς μέρος μιας σκηνής, αλλά συχνά βρισκόταν ακριβώς στο σημείο όπου κάτι καινούργιο γεννιόταν.
Η πιο συγκινητική στιγμή έρχεται προς το τέλος, όταν η ίδια η Marianne Faithfull ερμηνεύει ένα τραγούδι γνωρίζοντας ότι αυτό θα αποτελέσει το τελευταίο της καταγεγραμμένο μουσικό αποτύπωμα. Η ερμηνεία δεν βασίζεται στη δύναμη της φωνής, αλλά στη βαρύτητα της εμπειρίας. Κάθε λέξη κουβαλά δεκαετίες ζωής, απώλειας, επιβίωσης και αποδοχής.
Διαβάστε Επίσης: Η Cher ζητά δικαίωση και 1 εκατομμύριο δολάρια για τη “μάχη των δικαιωμάτων” με τη Mary Bono
Το Broken English δεν προσπαθεί να διορθώσει την ιστορία, αλλά να την αφηγηθεί σωστά. Δίνει χώρο στη σιωπή, στο χιούμορ και στη μνήμη. Επιτρέπει στη Faithfull να ορίσει η ίδια τον εαυτό της, μακριά από στερεότυπα και απλουστεύσεις. Το όνομα της Marianne Faithfull δεν εμφανίζεται ως σύμβολο μιας εποχής, αλλά ως η φωνή μιας γυναίκας που έζησε πολλές ζωές και τις μετέτρεψε σε τέχνη.
Καθώς η οθόνη σκοτεινιάζει, αυτό που μένει δεν είναι η νοσταλγία, αλλά μια αίσθηση πληρότητας. Σαν κάτι που για χρόνια έμοιαζε ραγισμένο να έχει, επιτέλους, βρει τη θέση του. Το Broken English λειτουργεί ως ένας ήσυχος αποχαιρετισμός, γεμάτος σεβασμό και ευγνωμοσύνη, αφήνοντας τη φωνή της Faithfull να ακουστεί καθαρά, για τελευταία φορά.
