Η Björk έγινε το νέο μεγάλο όνομα που αποσύρει τη μουσική της από το Ισραήλ, συμμετέχοντας στην καμπάνια No Music For Genocide μαζί με εκατοντάδες καλλιτέχνες.
Η Björk είναι γνωστή εδώ και δεκαετίες ως μια καλλιτέχνιδα που δεν περιορίζεται μόνο στη μουσική της δημιουργία αλλά παίρνει θέση σε μεγάλα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα. Αυτήν τη φορά, το όνομά της βρέθηκε ξανά στα διεθνή πρωτοσέλιδα, καθώς έγινε η πιο πρόσφατη μεγάλη καλλιτεχνική προσωπικότητα που εντάχθηκε στην καμπάνια No Music For Genocide. Πρόκειται για μια πρωτοβουλία που καλεί μουσικούς και δημιουργούς να αποσύρουν τη μουσική τους από τις πλατφόρμες streaming στο Ισραήλ, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την κρίση που συνεχίζεται στη Γάζα.
Η είδηση έγινε γνωστή στις 21 Σεπτεμβρίου, όταν μέσα ενημέρωσης στο Ισραήλ ανέφεραν ότι το έργο της Björk είχε γίνει μη διαθέσιμο στο Spotify και στο Apple Music για όσους ζουν στη χώρα. Το βήμα αυτό έρχεται να προστεθεί στις ήδη εκατοντάδες καλλιτεχνικές φωνές που έχουν συνταχθεί με το κίνημα, οι οποίες ξεπερνούν τις 400. Μεταξύ αυτών βρίσκονται συγκροτήματα και καλλιτέχνες όπως οι Massive Attack, οι Fontaines D.C., οι Amyl & The Sniffers, οι Kneecap, οι Paramore, η Rina Sawayama, οι Primal Scream, η Soccer Mommy, η MØ και πολλοί άλλοι.
Διαβάστε Eπίσης: Eurovision 2026: Η EBU βάζει σε ψηφοφορία τη συμμετοχή του Ισραήλ
Η καμπάνια No Music For Genocide βασίζεται στην ιδέα ενός πολιτιστικού μποϊκοτάζ, το οποίο σκοπεύει να πιέσει τις μεγάλες δισκογραφικές εταιρείες και τους κατόχους δικαιωμάτων να ακολουθήσουν το παράδειγμα μεμονωμένων καλλιτεχνών και να αποκλείσουν την πρόσβαση στις μουσικές κυκλοφορίες τους σε συγκεκριμένες χώρες. Οι υπεύθυνοι της καμπάνιας έχουν αναφέρει πως στόχος τους είναι να δείξουν ότι ο πολιτισμός μπορεί να συμβάλει στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης, απορρίπτοντας την «κανονικοποίηση» κρατών ή εταιρειών που κατηγορούνται για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η Björk έχει στο παρελθόν μιλήσει ανοιχτά για διάφορα πολιτικά ζητήματα. Μια από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές της ήταν το 2008, όταν στη διάρκεια συναυλίας στη Σαγκάη φώναξε «Tibet, Tibet!» στο κοινό και κάλεσε τους θεατές να υψώσουν σημαίες υπέρ της ανεξαρτησίας του Θιβέτ. Η κίνησή της τότε είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τις κινεζικές αρχές, όμως η ίδια είχε απαντήσει ότι η τέχνη και η ελευθερία λόγου δεν μπορούν να περιοριστούν.
Η απόφαση της Ισλανδής δημιουργού να συμμετάσχει στο No Music For Genocide δεν αποτελεί, επομένως, έκπληξη για όσους παρακολουθούν την πορεία της. Η Björk πάντα έβλεπε τη μουσική της ως κάτι περισσότερο από καλλιτεχνική έκφραση – ως έναν τρόπο να δημιουργήσει συζητήσεις, να προβληματίσει και να εμπνεύσει κοινωνική δράση.
Διαβάστε Eπίσης: Bruce Springsteen: Ο Trump πρέπει να μείνει στα σκουπίδια της ιστορίας
Η δήλωση της καμπάνιας ήταν χαρακτηριστική: «Ο πολιτισμός από μόνος του δεν μπορεί να σταματήσει τις βόμβες, αλλά μπορεί να απορρίψει την πολιτική καταπίεση και να βοηθήσει στην αλλαγή της κοινής γνώμης. Μπορεί να αρνηθεί την κανονικοποίηση από κράτη ή εταιρείες που κατηγορούνται για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.»
Η πρωτοβουλία αυτή έχει βρει ανταπόκριση σε πολλές χώρες, ενώ παράλληλα γίνεται λόγος και για άλλα κινήματα που ενισχύουν το ίδιο μήνυμα, όπως κινητοποιήσεις κινηματογραφικών εργαζομένων, απαγορεύσεις μεταφοράς όπλων ή εμπορευμάτων σε Ισραήλ από διάφορες χώρες και διεθνείς καλλιτεχνικές συνεργασίες που παίρνουν ανοιχτά θέση.
Η Björk, με μια καριέρα που έχει ξεκινήσει από τη δεκαετία του ’80 και έχει αφήσει το αποτύπωμά της στη μουσική και την τέχνη, γνωρίζει ότι κάθε της κίνηση παρακολουθείται στενά. Για το λόγο αυτό, η συμμετοχή της σε μια τόσο αμφιλεγόμενη αλλά και δυνατή πρωτοβουλία έχει ακόμα μεγαλύτερο βάρος. Οι θαυμαστές της σε όλο τον κόσμο βλέπουν σε αυτήν όχι μόνο μια τραγουδίστρια αλλά και μια καλλιτέχνιδα που δεν φοβάται να χρησιμοποιήσει τη φωνή της για κοινωνικά ζητήματα.
Διαβάστε Eπίσης: “Δεν έδιωξα τον μάνατζερ μου”: Η Dua Lipa μιλάει για τις φήμες με τους Kneecap στο Glastonbury
Η συζήτηση γύρω από τον ρόλο των καλλιτεχνών σε πολιτικά ζητήματα είναι παλιά. Από τη δεκαετία του ’60, όταν μουσικοί έπαιρναν θέση για τον πόλεμο στο Βιετνάμ, μέχρι τα σημερινά κινήματα υπέρ της κοινωνικής δικαιοσύνης, η τέχνη έχει συχνά λειτουργήσει ως καταλύτης αλλαγής. Στην περίπτωση της Björk, η συμμετοχή της στο No Music For Genocide λειτουργεί ως ένδειξη ότι οι δημιουργοί εξακολουθούν να αισθάνονται την ευθύνη να χρησιμοποιήσουν το έργο τους για να στείλουν μηνύματα πέρα από τη σκηνή.
Η πρωτοβουλία αυτή αναμένεται να συνεχίσει να μεγαλώνει, καθώς όλο και περισσότεροι καλλιτέχνες σκέφτονται να ακολουθήσουν το παράδειγμα. Το ερώτημα που προκύπτει είναι εάν οι μεγάλες δισκογραφικές, όπως η Sony, η Universal Music Group και η Warner, θα αποφασίσουν να υιοθετήσουν αντίστοιχα μέτρα, όπως είχαν κάνει στην περίπτωση της Ρωσίας μετά την εισβολή στην Ουκρανία.
Σε κάθε περίπτωση, η Björk απέδειξε για ακόμη μια φορά ότι είναι διατεθειμένη να σταθεί πίσω από τις πεποιθήσεις της, ανεξάρτητα από το πόσο αμφιλεγόμενες μπορεί να θεωρηθούν. Είτε κανείς συμφωνεί είτε διαφωνεί με την επιλογή της, η πράξη αυτή υπογραμμίζει το πώς η μουσική παραμένει ένα ισχυρό μέσο για κοινωνικό διάλογο και πολιτιστική πίεση. Και όπως δείχνει η ιστορία, κάθε φορά που η Björk παίρνει θέση, η συζήτηση που ακολουθεί δεν περνά ποτέ απαρατήρητη.
