Ο θρύλος της μουσικής αποκαλύπτει για πρώτη φορά πώς οι πρόγονοί του κατάφεραν να γλιτώσουν από τους διωγμούς του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και πώς το παρελθόν του τον σημάδεψε βαθιά
Η ζωή συχνά κρύβει ιστορίες που δύσκολα χωράνε στο νου – και κάποιες φορές η μουσική μας φέρνει πιο κοντά σε αυτές. Ο Billy Joel, ένας από τους πιο εμβληματικούς τραγουδοποιούς όλων των εποχών, άνοιξε την καρδιά του στη νέα HBO ταινία-ντοκιμαντέρ “Billy Joel: And So It Goes”, αποκαλύπτοντας για πρώτη φορά την αληθινή ιστορία διαφυγής της εβραϊκής του οικογένειας από τη φρίκη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στη Γερμανία.
Διαβάστε Επίσης: Billy Joel: Γιατί το Woodstock δεν ήταν καθόλου “μαγική εμπειρία” για τον ίδιο
Ο ίδιος περιγράφει τη ζωή του πατέρα του, Howard (Helmut) Joel, ο οποίος μεγάλωσε σε μια εύπορη οικογένεια που ένιωθε υπερήφανη για τις γερμανικές της ρίζες, χωρίς να ζει ως “θρησκευόμενη” εβραϊκή οικογένεια. Ο παππούς του, Karl Joel, ήταν ένας επιτυχημένος βιομήχανος στη Νυρεμβέργη, ιδιοκτήτης μεγάλης βιοτεχνίας υφασμάτων και ρούχων. Τα πάντα άλλαξαν, όμως, όταν ο Χίτλερ ανέβηκε στην εξουσία.
Στα μάτια του μικρού Helmut, η καθημερινότητα έγινε εφιάλτης: αντισημιτικές ομιλίες, παρελάσεις των SS και ένα περιβάλλον που μέρα με τη μέρα γινόταν εχθρικό. Η οικογένεια Joel έπρεπε να πάρει μια δραματική απόφαση: να αφήσουν πίσω τους τα πάντα, γνωρίζοντας πως αν εντοπίζονταν με τα χαρτιά που ανέφεραν πως ήταν Εβραίοι, η μοίρα τους θα ήταν το στρατόπεδο συγκέντρωσης. Η διαφυγή τους μέσα από την Ελβετία χαρακτηρίζεται από τον Billy Joel ως πραγματικό θαύμα. “Αν τους έβρισκαν στο τρένο με τα έγγραφα που έγραφαν ‘Εβραίος’, θα τους είχαν στείλει κατευθείαν σε στρατόπεδο συγκέντρωσης. Κατάφεραν να φύγουν. Ένα θαύμα.”
Η οδύσσεια της οικογένειας Joel δεν σταμάτησε στην Ελβετία. Μετά από πολλές δυσκολίες βρέθηκαν στην Κούβα το 1939 και τελικά στις Ηνωμένες Πολιτείες, ξεκινώντας μια νέα ζωή μακριά από τον τρόμο της ναζιστικής Ευρώπης.
Στο ντοκιμαντέρ, ο Billy Joel συγκλονίζει όταν αποκαλύπτει ότι το εργοστάσιο του παππού του, αφού πουλήθηκε σε εξευτελιστική τιμή, χρησιμοποιήθηκε αργότερα από το νέο ιδιοκτήτη για την παραγωγή στολών των ναζιστικών στρατοπέδων – μια λεπτομέρεια που έμαθε πολλά χρόνια αργότερα. “Δεν ήξερα τίποτα από αυτά μέχρι που έγινα 25,” εξομολογείται, σημειώνοντας πως δεν γνώριζε καν τον πατέρα του για σχεδόν δύο δεκαετίες μετά το διαζύγιο των γονιών του.
Η ιστορία της οικογένειας Joel κουβαλά και τραγωδία: συγγενείς που έμειναν πίσω, κυνηγημένοι και σβησμένοι από τον χάρτη. “Επισκέφτηκα το εβραϊκό νεκροταφείο όπου είναι θαμμένοι πολλοί συγγενείς Joel – δεν ήξερα καν ότι είχα τόσους συγγενείς.” Οι απώλειες αυτής της περιόδου τον ακολουθούν ακόμη και σήμερα. “Εξαφάνισαν όλη την οικογένειά μου. Θα ήθελα να τους είχα γνωρίσει.”
Αυτή η σκοτεινή κληρονομιά επηρέασε βαθιά τον ίδιο, τόσο ως άνθρωπο όσο και ως καλλιτέχνη. Σε μια σπάνια πολιτική δήλωση, το 2017, ο Billy Joel ανέβηκε στη σκηνή του Madison Square Garden φορώντας το κίτρινο αστέρι του Δαβίδ – σύμβολο των Εβραίων στο Ολοκαύτωμα – ως αντίδραση στις δηλώσεις του Donald Trump για τα βίαια γεγονότα στο Charlottesville. “Ήμουν θυμωμένος. Έπρεπε να κάνω κάτι. Δεν ήθελα όμως να κάνω διάλεξη στο κοινό, οπότε φόρεσα το αστέρι. Ήθελα να δείξω ότι, ό,τι και να συμβεί, θα είμαι πάντα Εβραίος. Αυτό είμαι.”
Το παρελθόν του Billy Joel δεν είναι απλά ιστορία. Είναι ζωντανή μνήμη που μετατρέπει κάθε του τραγούδι σε έναν ύμνο για την αντοχή, την επιβίωση και τη σημασία της ταυτότητας. Η οικογενειακή του διαδρομή τον οδήγησε ακόμη και στην Ευρώπη για να βρει τον πατέρα του, σε ένα ταξίδι επανένωσης που, αν και δύσκολο, του αποκάλυψε ακόμα περισσότερες αλήθειες για τις ρίζες του.
Η σχέση με τον πατέρα του παρέμεινε περίπλοκη και γεμάτη απορίες. Ο Billy Joel περιγράφει ότι, όταν τελικά συναντήθηκαν στη Βιέννη, ανακάλυψε ότι έχει και ετεροθαλή αδερφό. Ο πατέρας του υπηρέτησε αργότερα στον αμερικανικό στρατό, συμμετέχοντας στην απελευθέρωση του στρατοπέδου Dachau, αλλά δεν ήθελε ποτέ να μιλήσει ανοιχτά για το παρελθόν του.
Διαβάστε Επίσης: Billy Joel: Η προδοσία που τον άφησε χωρίς περιουσία και ο δικαστικός αγώνας των 90 εκατομμυρίων
Το προσωπικό ταξίδι του Billy Joel στο να ανακαλύψει την οικογενειακή του ταυτότητα αποτέλεσε πηγή έμπνευσης και κίνητρο να μιλήσει ανοιχτά για τις αξίες και τα πιστεύω του. Η απόφασή του να φορέσει το κίτρινο αστέρι στη σκηνή ήρθε σε μια εποχή που ο ίδιος ένιωθε ότι έπρεπε να τοποθετηθεί, έστω και χωρίς λόγια. Με τον τρόπο αυτό δήλωσε “παρών” και έστειλε ένα ξεκάθαρο μήνυμα κατά του ρατσισμού και της βίας.
Η ιστορία του Billy Joel είναι μια υπενθύμιση ότι πίσω από τα φώτα και τις μεγάλες σκηνές, υπάρχουν άνθρωποι που κουβαλούν βαθιές πληγές αλλά και δύναμη να σταθούν ξανά στα πόδια τους. Η οικογένειά του, η απώλεια, η επανένωση και η μνήμη γίνονται μέρος μιας μεγάλης αφήγησης, γεμάτης αντοχή και ελπίδα.
