Το «Across the Universe» των Beatles έγινε το πρώτο τραγούδι που στάλθηκε στο διάστημα από τη NASA το 2008. Μάθε όλη την απίστευτη ιστορία
Η σχέση του ανθρώπου με το διάστημα είναι γεμάτη απορίες, φόβους αλλά και μια αστείρευτη γοητεία. Όσο κι αν η εξερεύνηση του απέραντου σύμπαντος μοιάζει τρομακτική ή ακόμα και αλαζονική, η μουσική υπήρξε το στοιχείο που διάλεξε η NASA για να «γεφυρώσει» τα άγνωστα όρια και να στείλει ένα μήνυμα πέρα από τη Γη. Στο κέντρο αυτής της μοναδικής αποστολής, δεν βρέθηκε ένα επιστημονικό κείμενο ή μια ψυχρή δήλωση, αλλά ένα τραγούδι που κουβαλάει μέσα του συναισθήματα, όνειρα και ανθρώπινη ευαισθησία.
Η ιδέα πως κάποιοι εξωγήινοι, αν υπάρχουν, μπορεί να άκουσαν πρώτη φορά τη μουσική μας μέσα από τις μελωδίες των Beatles μοιάζει σχεδόν ποιητική. Το σύμπαν είναι αχανές, απέραντο, σχεδόν αδύνατο να χωρέσει στη σκέψη μας. Κι όμως, μέσα σε αυτή την ατελείωτη έκταση, ο άνθρωπος βρήκε έναν τρόπο να πει «είμαστε εδώ» όχι με λέξεις, αλλά με νότες. Γιατί η μουσική έχει έναν τρόπο να ενώνει κόσμους, ακόμα κι αν αυτοί οι κόσμοι βρίσκονται δισεκατομμύρια χιλιόμετρα μακριά.
Διαβάστε Eπίσης: 25 Ιουνίου: Beatles Day με full playlist και ατμόσφαιρα ’60s
Σκεφτείτε το για λίγο: ίσως κάπου εκεί έξω, σε έναν πλανήτη που δεν γνωρίζουμε, κάποιοι άλλοι πολιτισμοί να έχουν κι αυτοί τις δικές τους μπάντες, τους δικούς τους καλλιτέχνες, τις δικές τους μελωδίες. Ίσως να έχουν βρει ήχους και ρυθμούς που εμείς δεν μπορούμε ούτε να φανταστούμε. Ίσως να υπάρχει το «εξωγήινο ροκ», η «εξωγήινη ποπ» ή ακόμα και κάτι που μοιάζει με τις δικές μας μεγάλες μουσικές μορφές. Η σκέψη και μόνο δημιουργεί ένα αίσθημα μαγείας, αλλά και κοινότητας· γιατί, τελικά, η μουσική μπορεί να είναι μια παγκόσμια, ή καλύτερα, μια διαγαλαξιακή γλώσσα.
Κι αν για κάποιους η ιδέα της εξερεύνησης του διαστήματος μοιάζει υπερβολική ή επικίνδυνη, η αλήθεια είναι ότι η NASA επέλεξε να δοκιμάσει κάτι πιο ανθρώπινο, πιο δημιουργικό: να στείλει μουσική. Όχι όποια κι όποια μουσική, αλλά μια μελωδία που ήδη τότε είχε αποκτήσει θρυλικό χαρακτήρα.
Το 2008, σε μια περίοδο που η τεχνολογία για διαστημικές επικοινωνίες είχε προχωρήσει σημαντικά, οι επιστήμονες αποφάσισαν να κάνουν ένα πείραμα διαφορετικό από όλα τα προηγούμενα. Δεν επρόκειτο για κάποιο επιστημονικό δεδομένο ούτε για κάποιο μήνυμα επιβίωσης. Αυτή τη φορά, μέσα από ένα γιγαντιαίο ραδιοτηλεσκόπιο 70 μέτρων στη Μαδρίτη, έστειλαν ένα τραγούδι κατευθείαν στο σύμπαν.
Η επιλογή του τραγουδιού δεν ήταν τυχαία. Στις 4 Φεβρουαρίου του 2008, η NASA γιόρταζε πολλαπλές επετείους: 50 χρόνια από την ίδρυσή της, 45 χρόνια από τη δημιουργία του Deep Space Network και, ταυτόχρονα, 40 χρόνια από την ημέρα που οι Beatles ηχογράφησαν το «Across the Universe». Με τους στίχους του John Lennon να μιλούν για έναν κόσμο που απλώνεται πέρα από κάθε όριο, το τραγούδι έμοιαζε σαν να είχε γραφτεί ακριβώς για να ταξιδέψει σε μέρη που δεν φανταζόμαστε.
Οι στίχοι «Words are flowing out like endless rain into a paper cup» αποκτούσαν ξαφνικά κυριολεκτική διάσταση. Οι λέξεις και οι ήχοι έφευγαν από τη Γη σαν κύματα βροχής και διασκορπίζονταν στο σύμπαν. Το εγχείρημα δεν ήταν απλά ένα επιστημονικό project· ήταν μια στιγμή όπου η επιστήμη συνάντησε την τέχνη και μαζί έγραψαν ιστορία.
Αξίζει να αναφέρουμε, βέβαια, ότι δεν ήταν η πρώτη φορά που μουσική «ανέβηκε» στο διάστημα. Το 2001, η Ρωσία είχε στείλει με τη μορφή του λεγόμενου Teen Age Message ένα μουσικό σήμα που περιλάμβανε μια συναυλία με θέρεμιν. Δύο χρόνια αργότερα, η Ουκρανία έκανε κάτι παρόμοιο με το Cosmic Call, που είχε ανάμεσα στα κομμάτια και το «Starman» του David Bowie. Ωστόσο, εκείνες οι προσπάθειες είχαν τεχνικές δυσκολίες και δεν είχαν την ίδια καθαρότητα ή τον ίδιο αντίκτυπο. Το 2008 ήταν η πρώτη φορά που η μουσική έφυγε από τη Γη με ακρίβεια, τεχνογνωσία και με τη σφραγίδα της NASA.
Το γεγονός πήρε και μια εορταστική διάσταση πάνω στη Γη. Οπαδοί των Beatles σε όλο τον κόσμο ενθαρρύνθηκαν να παίξουν το τραγούδι ταυτόχρονα, δημιουργώντας ένα κοινό, σχεδόν μυστικιστικό συναίσθημα ότι όλοι, είτε στη Γη είτε στο διάστημα, άκουγαν το ίδιο κομμάτι. Ο Paul McCartney το χαρακτήρισε ως μια χειρονομία αγάπης, στέλνοντας το δικό του μήνυμα: «Send my love to the aliens».
Διαβάστε Eπίσης: Billy Joel: Το “White Album” των Beatles είναι “συλλογή από μισοτελειωμένα τραγούδια”
Η αποστολή αυτή απέδειξε κάτι πολύ σημαντικό: ότι ακόμα κι όταν η ανθρωπότητα επιχειρεί να επικοινωνήσει με το άγνωστο, το πρώτο πράγμα που θέλει να μοιραστεί δεν είναι η τεχνολογία ή η ισχύς της, αλλά η τέχνη της. Γιατί, τελικά, η μουσική είναι ίσως η πιο αγνή μορφή επικοινωνίας που διαθέτουμε.
Φυσικά, δεν υπάρχει καμία απάντηση για το αν κάπου, κάποτε, κάποιος εξωγήινος πολιτισμός άκουσε πράγματι το τραγούδι. Ίσως το σήμα χάνεται στο άπειρο, ίσως όμως να έχει ήδη βρει έναν απρόσμενο αποδέκτη. Το μυστήριο αυτό παραμένει και είναι ίσως το πιο γοητευτικό κομμάτι της ιστορίας.
Είναι αδύνατο να ξέρουμε τι θα σήμαινε για έναν εξωγήινο το «Across the Universe». Για εμάς, όμως, σημαίνει ελπίδα, επικοινωνία και μια υπενθύμιση ότι ακόμα και σε έναν κόσμο γεμάτο συγκρούσεις, μπορούμε να ενωθούμε μέσα από ένα τραγούδι.
