Ένα σπάνιο χαρτί από το αρχείο του David Bowie αποκαλύπτει τα τραγούδια που λάτρευε ο θρυλικός καλλιτέχνης. Από Beatles μέχρι Sonic Youth, η λίστα που έγινε viral
Ο David Bowie δεν υπήρξε ποτέ ένας συνηθισμένος καλλιτέχνης. Ήταν το απόλυτο σύμβολο της διαφορετικότητας, ο άνθρωπος που μετέτρεψε τη μουσική σε καλλιτεχνική performance και το στυλ σε δήλωση ζωής. Και τώρα, μέσα από το αρχείο του που άνοιξε το V&A στο Λονδίνο, έρχεται στο φως ένα σημείωμα που μοιάζει με μουσικό θησαυρό: η προσωπική λίστα με τα τραγούδια που θεωρούσε αγαπημένα του. Ένα απλό χαρτί, γεμάτο τίτλους κομματιών, που όμως ρίχνει φως στις μουσικές του εμμονές και στον τρόπο που αντιλαμβανόταν τη δημιουργία.
Η ανακάλυψη ήρθε λίγο πριν τα εγκαίνια του David Bowie Centre, ενός τεράστιου project στο Hackney Wick που φιλοξενεί περισσότερα από 90.000 αντικείμενα από την προσωπική και καλλιτεχνική του πορεία. Από θεατρικά κοστούμια και χειρόγραφους στίχους, μέχρι σπάνια φωτογραφικά ντοκουμέντα και προσωπικά του αντικείμενα, όλα συνθέτουν ένα παζλ που αποκαλύπτει την ασταμάτητη δίψα του Bowie για πειραματισμό και επαναπροσδιορισμό. Ανάμεσα σε αυτά τα αντικείμενα βρέθηκε το χαμένο “memo”, στο οποίο είχε γράψει με το χέρι του μερικά από τα αγαπημένα του τραγούδια.
Στη λίστα αυτή βρίσκουμε κομμάτια που αντικατοπτρίζουν τη μουσική του ταυτότητα, που ποτέ δεν περιοριζόταν σε ένα μόνο είδος. Ο Bowie δεν έβλεπε διαχωρισμούς· μπορούσε να βάλει δίπλα δίπλα τη συμφωνική σύνθεση “Fantasia on a Theme by Thomas Tallis” του Ralph Vaughan Williams και το ωμό “Tom Violence” των Sonic Youth. Η αγάπη του για την πολυπλοκότητα της κλασικής μουσικής συναντούσε την ατμόσφαιρα του πειραματικού rock, δημιουργώντας έναν μουσικό χάρτη που μιλάει για την πολυδιάστατη προσωπικότητά του. Το ίδιο ισχύει και για τις επιλογές του σε jazz, όπως το “Ecclusiastics” του Charles Mingus, που αποδεικνύουν πόσο ευρεία ήταν η ηχητική του παλέτα.
Διαβάστε Eπίσης: David Bowie: Το μυστικό musical για το Λονδίνο του 18ου αιώνα που έμεινε ανολοκλήρωτο
Είναι χαρακτηριστικό ότι αρκετά από αυτά τα τραγούδια είχαν αφήσει σημάδι και στη δική του δισκογραφία. Το “Across the Universe” δεν το άφησε απλώς να υπάρχει στη δισκοθήκη του· το διασκεύασε στο άλμπουμ Young Americans, δίνοντας τη δική του ερμηνεία στο αριστούργημα των Beatles. Αυτό δείχνει ότι για τον Bowie, οι λίστες δεν ήταν απλώς καταγραφές, αλλά κομμάτι ενός δημιουργικού κύκλου, όπου τα αγαπημένα ακούσματα μετατρέπονταν σε νέες μορφές τέχνης.
Αυτό που συναρπάζει περισσότερο είναι το πόσο διαφορετικά είναι τα κομμάτια μεταξύ τους. Από το τζαζ κομμάτι “Some Day My Prince Will Come” του Miles Davis μέχρι το garage αριστούργημα “I Took a Trip on a Gemini Spaceship” του Legendary Stardust Cowboy, οι επιλογές του δείχνουν μια ανησυχία που ταιριάζει με τον καλλιτέχνη που δεν σταμάτησε ποτέ να αλλάζει προσωπείο. Ο Bowie μπορούσε να εμπνευστεί από το χάος του Charles Mingus ή την ατμόσφαιρα του Edgar Froese και να τα μετατρέψει σε κάτι εντελώς δικό του.
Διαβάστε Eπίσης: Gary Oldman: «Ο κόσμος χάθηκε» από τη μέρα που πέθανε ο David Bowie
Η λίστα αυτή έρχεται να προστεθεί σε μια μακρά παράδοση που είχε ο Bowie να μοιράζεται τις επιρροές του. Στο παρελθόν είχε παρουσιάσει δημόσια τις 25 αγαπημένες του δισκογραφικές δουλειές αλλά και τα 100 βιβλία που τον σημάδεψαν, ανάμεσά τους το “Nineteen Eighty-Four” του George Orwell και το “In Cold Blood” του Truman Capote. Αυτές οι λίστες δεν ήταν ποτέ τυχαίες. Ήταν μια μαρτυρία του πόσο διαρκώς αναζητούσε νέες πηγές έμπνευσης και πόσο ήθελε να συνδέει τη δική του τέχνη με την κουλτούρα γύρω του.
Ένα ακόμα εντυπωσιακό εύρημα από το αρχείο του είναι οι σημειώσεις του για ένα μυστικό project που κρατούσε κλειδωμένο: ένα “18th century musical” με τον τίτλο The Spectator. Ακόμα και οι πιο στενοί συνεργάτες του δεν γνώριζαν την ύπαρξή του. Το δωμάτιο όπου φύλαγε τα χειρόγραφα του ήταν πάντα κλειδωμένο, με πρόσβαση μόνο σε εκείνον και τον προσωπικό του βοηθό. Οι σημειώσεις βρέθηκαν χρόνια αργότερα, το 2016, κλεισμένες σε ένα συρτάρι. Σκέψου την εικόνα: ο Bowie να ηχογραφεί το σκοτεινό Blackstar, το οποίο κυκλοφόρησε λίγο πριν τον θάνατό του, και παράλληλα να φαντάζεται μια ολόκληρη όπερα εμπνευσμένη από τον 18ο αιώνα.
Διαβάστε Eπίσης: Kate Moss: Αφηγείται τη δημιουργική μεταμόρφωση του David Bowie σε νέο podcast του BBC
Σήμερα, το σημείωμα με τα αγαπημένα του τραγούδια έχει ήδη γίνει viral στα social media. Στο TikTok οι χρήστες ανεβάζουν βίντεο με τίτλο “If Bowie liked it, I’m listening” και παίζουν τις επιλογές του σαν να πρόκειται για καινούργιο challenge. Στο Twitter οι fans αστειεύονται ότι “ο Bowie είχε κάνει το δικό του Spotify Wrapped πριν καν υπάρξει Spotify”, ενώ άλλοι δημιουργούν playlists με τις επιλογές του στο Spotify και τις μοιράζονται σαν ψηφιακά αναμνηστικά. Είναι εντυπωσιακό το πώς ένας καλλιτέχνης που έφυγε πριν χρόνια εξακολουθεί να δημιουργεί trends και να κρατάει το ενδιαφέρον ζωντανό.
Το αρχείο του στο V&A δεν είναι απλά μια συλλογή αντικειμένων. Είναι ένα μουσικό σύμπαν που μας δείχνει πώς σκεφτόταν, πώς δούλευε και πώς αναζητούσε συνέχεια νέες πηγές έμπνευσης. Ο David Bowie δεν ήταν απλώς ένας δημιουργός που έγραφε τραγούδια· ήταν ένας καλλιτέχνης που έβλεπε τη μουσική σαν έναν ατελείωτο διάλογο ανάμεσα σε διαφορετικές εποχές, στυλ και ανθρώπους. Το χαμένο σημείωμα με τα αγαπημένα του τραγούδια είναι απλώς μια ακόμα απόδειξη γι’ αυτό.
