Ποιοι επαγγελματίες μπορούν να αισθάνονται πιο ασφαλείς και πώς διαμορφώνεται η αγορά εργασίας στη νέα εποχή της τεχνητής νοημοσύνης;
Το debate για το μέλλον της αγοράς εργασίας στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης φουντώνει όσο ποτέ άλλοτε, αλλά μια πρόσφατη μελέτη της Microsoft αλλάζει το αφήγημα: δεν είναι όλοι οι εργαζόμενοι εξίσου εκτεθειμένοι στις αλλαγές που φέρνει η AI. Αντιθέτως, επαγγέλματα όπως οι μασέρ, οι λαντζέρηδες, οι τεχνίτες στέγης και οι χειριστές βαρέων μηχανημάτων, φαίνεται να παραμένουν στην ασφαλή ζώνη, ενώ ρόλοι με υψηλή εξειδίκευση κινδυνεύουν περισσότερο από την ψηφιακή επανάσταση που φέρνουν τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα.
Αν το σκεφτείς, μέχρι πριν λίγα χρόνια, οι περισσότεροι πίστευαν ότι η πρόοδος στην τεχνολογία θα απειλούσε κυρίως τα χειρωνακτικά επαγγέλματα. Ωστόσο, σύμφωνα με τη νέα ανάλυση που δημοσιεύτηκε στο arXiv, το τοπίο είναι πολύ διαφορετικό. Οι ερευνητές της Microsoft μελέτησαν πάνω από 200.000 ανώνυμες συνομιλίες χρηστών με το Microsoft Bing Copilot (που βασίζεται στην τεχνολογία του ChatGPT) και αξιολόγησαν την «ευαλωτότητα» κάθε επαγγέλματος, αναλύοντας πόσο συχνά και με πόση επιτυχία εντάσσεται η AI στην καθημερινότητα του κάθε κλάδου.
Το αποτέλεσμα είναι ξεκάθαρο: όσοι ασχολούνται με χειρωνακτικές, χαμηλόμισθες εργασίες μπορούν να νιώθουν λίγο πιο άνετα για το μέλλον τους. Επαγγέλματα όπως οι μασέρ και οι λαντζέρηδες, που βασίζονται σε ανθρώπινη επαφή, φυσική παρουσία και κινήσεις που δεν μπορούν να αναπαραχθούν από ρομπότ ή αλγόριθμους, θεωρούνται – τουλάχιστον προς το παρόν – σχεδόν «αλεξίσφαιρα» από τις συνέπειες της αυτοματοποίησης.
Αντίθετα, θέσεις που σχετίζονται με την παροχή πληροφοριών, τη συγγραφή, τη διδασκαλία και τη συμβουλευτική, σύμφωνα με τη μελέτη, είναι πολύ πιο ευάλωτες. Η λίστα των επαγγελμάτων που απειλούνται περιλαμβάνει μεταφραστές, πωλητές, συγγραφείς, ιστορικούς αλλά και υπαλλήλους εξυπηρέτησης πελατών – επαγγέλματα που βασίζονται κυρίως στην επεξεργασία πληροφοριών και την επικοινωνία, κάτι που η AI μαθαίνει να κάνει ολοένα και καλύτερα.
Διαβάστε Επίσης: “Γιατί δε μιλάμε”: Το πρώτο AI βιντεοκλίπ στην Ελλάδα από Evgenia και Χρήστο Δάντη
Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τους συντάκτες της μελέτης, η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί ακόμα να αναλάβει το σύνολο των δραστηριοτήτων ενός επαγγέλματος – τουλάχιστον όχι σε τέτοιο βαθμό που να απειλεί κάθε θέση εργασίας άμεσα. Υπάρχουν πολλά tasks που απαιτούν δημιουργικότητα, ανθρώπινη κρίση, ή λεπτές κοινωνικές δεξιότητες, και αυτά παραμένουν το «ανθρώπινο πλεονέκτημα». Επίσης, η τεχνολογία δεν αγγίζει το ίδιο κάθε επάγγελμα, καθώς οι χρήσεις της AI διαφέρουν ανάλογα με τον τομέα, την εταιρεία και τις προσωπικές ανάγκες του κάθε επαγγελματία.
Ένα ακόμη σημαντικό σημείο είναι το πώς ερμηνεύεται η «απειλή» της AI: η ομάδα της Microsoft δεν βλέπει μόνο κινδύνους, αλλά και ευκαιρίες για τη δημιουργία εντελώς νέων επαγγελμάτων. Φέρνει ως παράδειγμα τα ATM που αν και αντικατέστησαν ένα μέρος της δουλειάς των ταμιών, οδήγησαν τελικά σε αύξηση θέσεων εργασίας, καθώς τα τραπεζικά καταστήματα έγιναν περισσότερα και οι υπάλληλοι εστίασαν περισσότερο στην επικοινωνία με τον πελάτη.
Αυτή η αλλαγή δεν αφορά μόνο όσους δουλεύουν ήδη, αλλά και τους νέους που ετοιμάζονται να μπουν στην αγορά εργασίας. Πώς να διαλέξει κανείς επάγγελμα όταν όλα αλλάζουν με τέτοιους ρυθμούς; Το μυστικό είναι να επενδύει κανείς σε δεξιότητες που δεν μπορεί να αντιγράψει η AI: κοινωνική ευφυΐα, χειρωνακτική δεξιότητα, δημιουργικότητα και ευελιξία. Όσοι μένουν ενημερωμένοι και εκπαιδεύονται συνεχώς, θα έχουν σαφές προβάδισμα.
Φυσικά, δεν λείπουν και οι σκεπτικιστές. Ο ίδιος ο CEO της OpenAI, Sam Altman, προειδοποίησε πρόσφατα ότι πολλά επαγγέλματα, όπως η εξυπηρέτηση πελατών, ίσως εξαφανιστούν εντελώς στο κοντινό μέλλον. Η ταχύτητα με την οποία αλλάζει το τοπίο, κάνει πολλούς να ανησυχούν για το τι σημαίνει πραγματικά «ασφαλές» επάγγελμα.
Αλλά όσο οι αλλαγές τρέχουν, υπάρχουν μερικά πράγματα που μένουν σταθερά: ο άνθρωπος δεν θα σταματήσει ποτέ να χρειάζεται ανθρώπινη επαφή, φροντίδα, δημιουργικότητα και καινοτομία. Μασέρ, λαντζέρηδες, τεχνίτες, επαγγέλματα που βασίζονται σε προσωπική αλληλεπίδραση και φυσικές δεξιότητες, φαίνεται να κρατούν γερά τα σκήπτρα – τουλάχιστον για τώρα.
Διαβάστε Επίσης: Take That: Η συνεργασία που δεν έγινε ποτέ με Stock Aitken Waterman
Η μελέτη της Microsoft ανοίγει νέο κεφάλαιο στη συζήτηση για το μέλλον της εργασίας. Μας υπενθυμίζει πως το τεχνολογικό άλμα δεν είναι κάτι που πρέπει να φοβόμαστε, αλλά να κατανοούμε και να αξιοποιούμε σωστά. Οι επαγγελματίες που θα επιβιώσουν και θα ξεχωρίσουν, είναι αυτοί που προσαρμόζονται, μαθαίνουν συνεχώς και δεν επαναπαύονται στις γνώσεις του χτες.
Το μόνο σίγουρο είναι πως ο κόσμος της εργασίας αλλάζει ραγδαία, με την τεχνητή νοημοσύνη να γίνεται καθημερινός μας συνοδοιπόρος – άλλοτε απειλή, άλλοτε σύμμαχος. Και καθώς οι μασέρ και οι λαντζέρηδες συνεχίζουν να κάνουν τη δουλειά τους χωρίς να τους ανησυχεί η AI, οι υπόλοιποι ας δούμε την τεχνολογία ως ευκαιρία για εξέλιξη και όχι μόνο ως αντίπαλο.
