Ο Έλβις Πρίσλεϊ κατατάχθηκε στον στρατό το 1958, την εποχή που η καριέρα του βρισκόταν στο αποκορύφωμά της, και στάλθηκε στη Γερμανία. Με στολή στρατιώτη, δήλωσε μπροστά στην κάμερα ότι όταν τελείωνε τη θητεία του, ήθελε να ξαναρχίσει τις περιοδείες στην Ευρώπη.
Ποτέ δεν το πραγματοποίησε και δεν πάτησε ποτέ το πόδι του σε σκηνή εκτός των ΗΠΑ και του Καναδά, καθώς ο συνταγματάρχης Τομ Πάρκερ, ο μάνατζερ που διοικούσε την καριέρα του σύμφωνα με τα δικά του σχέδια, είχε άλλες προτεραιότητες.
Μετά το τέλος της στρατιωτικής του θητείας, ο Έλβις εμφανίστηκε ξανά σε ένα τηλεοπτικό σόου με τον Φρανκ Σινάτρα (ο οποίος ήταν επικριτικός προς το ροκ εν ρολ) και σταμάτησε σχεδόν τις συναυλίες, εγκαθιστώμενος στο Χόλιγουντ για να γυρίσει 30 – σήμερα ξεχασμένες – ταινίες.
Ο Έλβις και ο Μάνατζερ Συνταγματάρχης
Ο Ακαταμάχητα Όμορφος Έλβις Πρίσλεϊ
Το 1968, μετά από επτά χρόνια απουσίας από τις συναυλίες, ο Έλβις Πρίσλεϊ ήθελε να επαναστατήσει ως κορυφαίος «ροκενρολάς», αντί να παραμείνει ένας μέτριος ηθοποιός.
Ωστόσο, τον βασάνιζαν ασφάλειες. Υπογράφηκε συμφωνία με το NBC για μια τηλεοπτική εκπομπή με ζωντανό κοινό, που θα γυρίστηκε τον Ιούνιο και θα προβαλλόταν τον Δεκέμβριο.
Ο συνταγματάρχης σχεδίαζε ένα χριστουγεννιάτικο σόου αλλά τελικά αποφάσισε να συμπεριλάβει και κωμικά και θεαματικά νούμερα, όπως αυτά στις ταινίες.
Για πρώτη φορά, ο Έλβις αγνόησε τις εντολές του συνταγματάρχη και άκουσε τον σκηνοθέτη της εκπομπής, Στιβ Μπάιντερ, ο οποίος του είχε δώσει το ελεύθερο να εξερευνήσει όλο το ρεπερτόριό του και να είναι ο αυθεντικός του εαυτός.
Πριν από την ηχογράφηση, ένιωσε άγχος και φόβο, φοβούμενος ότι δεν θα τα κατάφερνε. Ωστόσο, όταν βγήκε μπροστά στο κοινό και στις κάμερες, ντυμένος με μαύρο δέρμα, ακαταμάχητα όμορφος, και η ορχήστρα άρχισε να παίζει το μπλουζ Trouble, μίας καταπληκτικής, γοητευτικής και τέλειας φωνής βγήκε από μέσα του.
Ένα εκπληκτικό 42% του τηλεοπτικού κοινού στις ΗΠΑ εκείνο το βράδυ ανακάλυψε ξανά τον καλύτερο εαυτό του Έλβις Πρίσλεϊ στο ιστορικό Comeback Special του 1968.
Δείτε το τρέιλερ του ντοκιμαντέρ Return of the King
Ο Συνταγματάρχης είχε άλλες προτεραιότητες για τον Έλβις Πρίσλεϊ
Η ιστορία αυτή αποτυπώνεται με εξαιρετικό τρόπο στο ντοκιμαντέρ «Return of the King: The Fall and Rise of Elvis Presley», το οποίο είναι διαθέσιμο στο Netflix.
Η ταινία, σκηνοθετημένη από τον Τζέισον Χέχιρ, αφιερώνει λίγο χρόνο για να αναλύσει το γεγονός αυτό, ξεκινώντας με μια ανασκόπηση της καριέρας του, αποφεύγοντας να αποτελέσει μια ακόμη συμβατική βιογραφία – υπάρχουν ήδη πολλές.
Η προσοχή είναι στραμμένη στο τι ήθελε πραγματικά ο Έλβις να κάνει (ροκ, αλλά και γκόσπελ, μπλουζ και κάντρι, είδη που τον είχαν επηρεάσει από μικρό) σε αντίθεση με το τι τον υποχρέωσε να κάνει ο Τομ Πάρκερ, του οποίου η επιρροή πάνω στον μουσικό αυξήθηκε μετά τον θάνατο της μητέρας του Έλβις, Γκλάντις.
Ο συνταγματάρχης (το πραγματικό του όνομα ήταν Αντρέας Κορνέλις φαν Κούιτ, ένας Ολλανδός που μετανάστευσε παράνομα στις Ηνωμένες Πολιτείες) ήταν αποφασισμένος να μετατρέψει τον Έλβις σε διάσημο της οθόνης και να τον κατευθύνει σε διαφορετικά κοινά, αντί να εκμεταλλευτεί το ταλέντο και την καλλιτεχνία του επί σκηνής, μαζί με μία από τις σπουδαιότερες φωνές στην ιστορία της δημοφιλούς μουσικής.
Ο Έλβις, ο οποίος υπήρξε το σπουδαίο φαινόμενο της προηγούμενης δεκαετίας, φαινόταν να έχει υποστεί τα αποτελέσματα της αντικουλτούρας και να έχει αποσυρθεί από τα πράγματα.
Ο Έλβις με τον Έντ Σάλιβαν το 1965 / Φωτογραφία: Δημόσια Δεδομένα
Ο Έλβις έμεινε πίσω από τους Beatles
Ο τραγουδιστής είχε λόγους να νιώθει ανασφαλής. Όπως αναφέρεται σε ένα ντοκιμαντέρ, κουβαλούσε πάντα το βάρος της φτώχειας που βίωνε κατά την παιδική του ηλικία στην πολυπολιτισμική και διαχωρισμένη πόλη Tupelo, προτού εκραγεί ως καλλιτέχνης στο Μέμφις, ένα ζωντανό πολιτιστικό κέντρο στο νότο των Η.Π.Α.
Υπήρχε και άλλος λόγος ανησυχίας: κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής του θητείας και της περιόδου που μεσολάβησε μέχρι το πρόγραμμα του NBC, η μουσική βιομηχανία είχε υποστεί καθοριστικές αλλαγές.
Η βρετανική εισβολή είχε ξεκινήσει (από τους Beatles, Stones, Kinks, Who, Animals…), και η Αμερική είχε εισέλθει σε μια χρυσή εποχή με καλλιτέχνες όπως ο Dylan, ο Hendrix, η Joplin, οι Doors και άλλοι.
Ο Έλβις, που ήταν το μεγάλο φαινόμενο της προηγούμενης δεκαετίας, φάνηκε να έχει αφήσει τη θέση του στην αντικουλτούρα και να έχει μείνει στο περιθώριο.
Ένα πρώιμο σημάδι αναβίωσης ήρθε το 1967 με το άλμπουμ How Great Thou Art, το πρώτο του στούντιο άλμπουμ (όχι soundtrack) μετά από πέντε χρόνια, που περιλάμβανε τα gospel τραγούδια που άκουγε ως παιδί στις αφροαμερικανικές εκκλησίες της πόλης του.
Ανυπομονούσε να ξανασυνδεθεί με το κοινό. Αμφέβαλλε για το αν θα μπορούσε να αποδημήσει τη μαγική σχέση που είχε μαζί του. Προετοιμάστηκε σχολαστικά, χάνοντας βάρος και γυμνάζοντας το σώμα του προκειμένου να παρουσιάσει την καλύτερη εκδοχή του.
Elvis Presley – If I Can Dream (’68 Comeback Special)
«Γ@μά το, είμαι ο γ@μημένος Έλβις Πρίσλεϊ»
Το ντοκιμαντέρ περιλαμβάνει μαρτυρίες από τον κύκλο του καλλιτέχνη: τον στενό του φίλο και μάνατζερ ταλέντων, Τζέρι Σίλινγκ, τη χήρα του Πρισίλα Πρίσλεϊ (η οποία τον είδε ζωντανά εκείνη τη βραδιά), τον σκηνοθέτη Στιβ Μπίντερ, την τραγουδίστρια Νταρλίν Λαβ, που ήταν στη χορωδία εκείνη τη νύχτα, τον Μπαζ Λούρμαν, που σκηνοθέτησε τη διαφιλονικούμενη βιογραφία «Elvis» το 2022, και έναν καλλιτέχνη που θεωρείται διάδοχός του, τον Μπρους Σπρίνγκστιν.
Φαντάζονται τον Έλβις καθώς προετοιμάζεται για το ξεχωριστό σόου, νιώθοντας άγχος. Κάποια στιγμή ενδέχεται να συνειδητοποίησε ότι έπρεπε απλώς να βγει στη σκηνή: «Γ@μά το, είμαι ο γ@μημένος Έλβις Πρίσλεϊ». Ήταν πραγματικά εκεί.
Βλέπουμε τον Έλβις να παίζει κιθάρα μαζί με τους συνεργάτες του. Η συνεργασία είναι προφανής. Και ο Έλβις είναι τελικά αυθόρμητος, χαλαρός, αλληλεπιδρά με το κοινό, κάνει αστεία.
Φωτογραφία: Wikimedia Commons
Η Αναγέννηση του Έλβις – Ο Εαυτός του στον Προσκήνιο
Εκτός από το μαύρο δερμάτινο κοστούμι που σχεδίασε ο Μπιλ Μπέλιου, ο Έλβις φορούσε ένα λευκό «αγγελικό» κοστούμι για τις μπαλάντες και ένα κόκκινο χρώμα Βουργουνδίας για τα γκόσπελ.
Πραγματοποιήθηκαν πολλές ηχογραφήσεις και βιντεοσκοπήσεις, συμπεριλαμβανομένων κάποιων αποκαλυφθέντων, καθώς και πρόβες.
Η πιο εντυπωσιακή στιγμή ήταν ένας αυτοσχεδιασμός: Ο Στιβ Μπίντερ παρακολούθησε τις αλληλεπιδράσεις του Έλβις με τα μέλη της πρώτης του μπάντας στα καμαρίνια.
Αυτή η επανένωση αξίζει να παρουσιαστεί στο κοινό με μια πρωτοποριακή τότε μορφή: το Sit-Down Show, ένα ακουστικό σετ (προτού γίνει δημοφιλές το Unplugged), με τους πέντε μουσικούς να κάθονται σε σκαμπό σε κύκλο και το κοινό γύρω τους.
Βλέπουμε τον Έλβις να παίζει κιθάρα μαζί με τους συνεργάτες του. Η συνοχή είναι προφανής. Και ο Έλβις είναι επιτέλους αυθόρμητος και χαλαρός, επικοινωνεί με το κοινό, κάνει αστεία. Είναι μια πλήρης παράσταση, μια αναγέννηση που έχει τη δυνατότητα να τον οδηγήσει σε μια νέα φάση της καριέρας του.
Δεν κατάφερε να περιοδεύσει στην Ευρώπη, όπως επιθυμούσε, αλλά ο συνταγματάρχης τον εγκατέστησε μόνιμα στο Λας Βέγκας (μια πόλη που ο ίδιος, κατά κάποιον τρόπο, μεταμόρφωσε) και περνούσε την επόμενη δεκαετία εκεί.
Έλβις και Πρισίλα / Photo: Wikimedia Commons
Ανατροπή προς την υπερβολή και την κιτς εικόνα
Ήταν μια κομβική στιγμή, και αν και η ιστορία αυτή δεν εξελίσσεται περαιτέρω, δεν υπήρχαν πολλές άλλες σημαντικές. Ωστόσο, ο Έλβις τελικά αποδεσμεύθηκε από τις υποχρεώσεις του στο Χόλιγουντ και αφιερώθηκε σε συναυλίες για το υπόλοιπο της καριέρας του.
Παρόλο που δεν μπόρεσε να περιοδεύσει στην Ευρώπη, όπως επιθυμούσε, ο συνταγματάρχης τον εγκατέστησε μόνιμα στο Λας Βέγκας (μια πόλη που ο ίδιος είχε με κάποιο τρόπο μεταμορφώσει) και πέρασε εκεί την επόμενη δεκαετία.
Τον Ιανουάριο του 1973 παρουσίασε μια ακόμη εμβληματική τηλεοπτική στιγμή: την ερμηνεία του Aloha from Hawaii μέσω δορυφόρου, η οποία παρακολούθησε, σύμφωνα με πληροφορίες, 1,5 δισεκατομμύριο τηλεθεατές σε 40 χώρες (ωστόσο στις ΗΠΑ μεταδόθηκε με καθυστέρηση τον Απρίλιο).
Η στροφή προς την υπερβολή, τις πούλιες και την κιτς εικόνα είχε ήδη γίνει εμφανής. Η φωνή του συνέχιζε να εντυπωσιάζει, αλλά η εικόνα του ήταν αυτή ενός Έλβις που θύμιζε θεματικό πάρκο, που συνδυαζόταν παράδοξα με τη νέα του πόλη.
Ακολούθησαν προβλήματα όπως η παχυσαρκία, οι εξαρτήσεις και μια προοδευτική σωματική και καλλιτεχνική φθορά.
Πέθανε το 1977 σε ηλικία 42 ετών. Ο Έλβις ήταν μοναδικός και δικαίως φέρει τον τίτλο του βασιλιά, αλλά είναι αδύνατο να μη σκεφτεί κανείς πώς θα εξελισσόταν η καλλιτεχνική του καριέρα αν σε εκείνη τη στροφή είχε επιλέξει διαφορετικούς δρόμους.
*Με πληροφορίες από elpais.com | Αρχική Φωτό: Έλβις Πρίσλεϊ / Photo: Public Domain
